| 1. Nazwa obiektu: |
Wapienie kokkolitowe w dolinie Sanu w Tyrawie Solnej |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne naturalne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
49° 36' 42,600"
Δ:
22° 16' 05,040"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- podkarpackie - sanocki - Sanok (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Tyrawa Solna |
| 5. Kraina geograficzna: |
- Karpaty
- Góry Sanocko-Turczańskie
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Stanowisko znajduje się w obrębie stromej skarpy na prawym brzegu Sanu, na NW stoku góry Pierdziesz, na SW od campingu w Tyrawie Solnej. |
| 7. Forma własności terenu: |
samorząd |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
1042 Tyrawa Wołoska (Zagórz) |
| 1. Długość: | do: 10 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | do: 8 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 275 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | samorząd |
| 2. Status: | na obszarze chronionym |
| 3. Status - uwagi: | w granicach Parku Krajobrazowego Gór Słonnych oraz obszarówNATURA 2000: "Góry Słonne" i "Ostoja Góry Słonne" |
| 4. Stan zachowania obiektu: |
- niezadowalający
- wymaga prac konserwacyjnych
|
| 5. Położenie | w pobliżu szlaku turystycznego |
| 6. Dostępność: | dostęp utrudniony |
| 7. Ekspozycja: | wymagający przygotowania do ekspozycji |
| 8. Ranga obiektu: | regionalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Stan zachowania stanowiska i dojścia do niego jest zmienny. Skarpa jest stale podmywana przez rzekę, przez co dochodzi do osuwania i zapełzywania materiałem z góry a nawet obrywów. Ostatni odcinek dojścia może być z tych powodów utrudniony. Odsłonięcie z wapieniami jest od kilku lat stabilne, jednak zarasta w szybkim tempie. Dodatkowym utrudnieniem są zwalone drzewa. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Stanowisko szczególnie interesujące pod względem naukowym i dydaktycznym. Ten nietypowy dla utworów fliszowych osad powstał na skutek masowego zakwitu w basenie karpackim roślinności planktonicznej, której wapienne pozostałości opadając tworzyły poziomy wapieni laminowanych. Na krótkim dystansie obserwuje się tu dwa charaterystyczne poziomy serii menilitowo-krośnieńskiej, świadczące o bardzo wolnej sedymentacji rozdzielających je łupków bitumicznych (gdzie indziej odległość ta sięga nawet 150 m). |
| 14. Pozostałe uwagi: | W Tyrawie Solnej: zabytkowa cerkiew z polowy XIX w.; ośrodek wypoczykowy nad Sanem. W pobliżu II Szlak Architektury drewnianej oraz niebieski szlak Hłomcza - Tyrawa Solna. |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Stanowisko z wychodniami 3 poziomów wapieni kokkolitowych (wapień z Jasła, poziom środkowy - nienazwany i wapień z Zagórza) stanowi niewielki fragment dużego odslonięcia warstw menilitowych. Znajduje się ono w wewnętrznej części jednostki skolskiej w NW skrzydle antykliny Tyrawy Solnej-Mrzygłodu. Wapienie tkwią w profilu brunatnych łupków bitumicznych górnej części warstw menilitowych. Odległość między głównymi poziomami wynosi zaledwie 8 m (najmniejsza w polskich Karpatach), co świadczy o bardzo powolnej sedymentacji łupków bitumicznych w subbasenie skolskim. Dwa główne poziomy różnią się litologicznie: dolny (z Jasła) jest w charakterystyczny sposób laminowany równolegle; górny (z Zagórza) ma wiele wkladek nielaminowanych. Poziomy wapieni mają istotną wartość korelacyjną w miąższej i monotonnej serii menilitowo-krośnieńskiej. Ich położenie w różnych ogniwach serii świadczy o dużej zmienności facjalnej w basenie Karpat Zewnętrznych w tym okresie. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Czuj-Górniak Maria
01.01.0001 00:00:00
|
Kartę geostanowiska opracowano na podstawie karty SD autorstwa T.Malaty (sierpień 2005)
typ: NotSet
|
Bąk Bogusław, Szeląg Adam
28.10.2015 10:59:34
|
Weryfikacja współrzędnych, uszczegółowienie aktualnego stanu geostanowiska, aktualne fotografie, uzupełnienie literatury
typ: User
|
Szeląg Adam
30.10.2015 13:47:05
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja i utrzymanie Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski (CRGP) .
typ: Process
|
Bąk Bogusław
24.11.2015 10:15:11
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Bąk Bogusław
24.11.2015 10:15:16
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Malata T. |
Wapienie kokkolitowe w dolinie Sanu w Tyrawie Solnej. Karta ewidencyjna stanowiska dokumentacyjnego - sierpień 2005 |
|
|
Archiwum KGOŚ AGH Kraków |
|
| Haczewski G. |
Korelacja lamin w chronohoryzontach wapienia jasielskiego i wapienia z Zagórza (Karpaty Zewnętrzne) |
Kwartalnik Geologiczny, 28, 3-4: 675-688 |
1984 |
|
|
| Haczewski G. |
Poziomy wapieni kokkolitowych w serii menilitowo-krośnieńskiej - rozróżnianie, korelacja i geneza. |
Ann. Soc. Geol. Pol., 59, 3-4: 435-523 |
1989 |
|
|
| Jucha S., Kotlarczyk J. |
Seria menilitowo-krosnieńska w Karpatach fliszowych |
Prace Geologiczne PAN, Kom. Nauk. Geol. Oddz. w Krakowie, nr 4 |
1961 |
|
|
| Szymakowska F. |
Stratygrafia i tektonika obszaru Tyrawy Solnej - Witrylowa w Karpatach Sanockich |
Biul. IG, 141, 237-308. Z badań geologicznych w Karpatach t.IV |
1960 |
|
|
| Jucha S. |
Łupki jasielskie i ich znaczenie dla stratygrafii i sedymentologii serii menilitowo-krośnieńskiej (Karpaty fliszowe) |
Prace Geol. Kom. Nauk Geol. PAN, Oddz. w Krakowie nr 52 Warszawa |
1969 |
|
|
| Malata T., Rączkowski W. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1:50 000, arkusz Tyrawa Wołoska. |
|
1995 |
Nar. Arch. Geolog., Warszawa. |
|
| Malata T., Rączkowski W. |
Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1:50 000, arkusz Tyrawa Wołoska |
Państw. Inst. Geol., Warszawa |
1996 |
|
|
|