1. Nazwa obiektu:	Kamieniołom piaskowców, Mroczków Gościnny, Bielowice k. Opoczna
2. Typ obiektu:	odsłonięcie geologiczne sztuczne
3. Współrzędne GPS:	Φ: 51° 23' 36,400" Δ: 20° 23' 15,800"
4. Przynależność administracyjna:	łódzkie - opoczyński - Opoczno
4.1 Miejscowość:	Mroczków Gościnny, Bielowice k. Opoczna
5. Kraina geograficzna:	Wzgórza Opoczyńskie
6. Opis lokalizacji obiektu:	Obiekt znajduje się na Jasio Górze, na zachód od szosy łączącej Mroczków Gościnny z Wólką Karwicką. Aby dostać się do kamieniołomu, należy z szosy Mroczków Bielowice - Wólka Karwicka skręcić w drogę asfaltową ku Bielowicom, a następnie (po 180 m) w drogę gruntową, prowadzącą do kamieniołomu.
7. Forma własności terenu:	prywatna
8. Nr i nazwa arkusza mapy:	704 Opoczno

1. Długość:	od: 150 m
2. Szerokość:	od: 100 m
3. Wysokość:	od: 2 m do: 6 m
4. Powierzchnia:	28000 m2 (2.800 ha)
5. Objętość:	brak
6. Wysokość n.p.m.:	229 m
7. Inne mierzalne cechy:	W kamieniołomie (Fig. 1, 2) obecne są różnie zorientowane ściany, okresowo eksploatowane oraz nieczynne, o długościach od kilkunastu do około 100 m i wysokościach po kilka metrów. U podnóży tych ścian rozpościerają się rozległe płaskie powierzchnie poeksploatacyjne, z niewysokimi progami. Zachodnia część kamieniołomu zalana jest wodą.

1. Forma własności obiektu:	prywatna
2. Status:	poza obszarem chronionym
3. Status - uwagi:	brak
4. Stan zachowania obiektu:	zadowalający
5. Położenie	na uboczu
6. Dostępność:	łatwo dostępny
7. Ekspozycja:	dobrze wyeksponowany
8. Ranga obiektu:	regionalna
9. Uwagi o położeniu i dostępności:	brak
10. Ocena atrakcyjności turystycznej:
11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej:
12. Ocena atrakcyjności naukowej:
13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu:	Obiekt przedstawia piaskowce, z dobrze wyeksponowanym zespołem cech charakterystycznych dla osadu przybrzeżnego środowiska płytkomorskiego o niepełnym zasoleniu. Składają się nań struktury osadowe, ślady pozostawione na dnie przez bezkręgowce oraz odciski drewna.
14. Pozostałe uwagi:	brak

1. Regiony strukturalne Polski:	synklinorium mogileńsko-łódzkie (niecka mogileńsko-łódzka)
2. Wiek geologiczny:	jura dolna
3.1 Litologia:	Piaskowce
3.2 Forma rzeźby terenu:	inne
3.3 Geneza:	morska
4. Opis geostanowiska:	W kamieniołomie (fot. 1-4) odsłonięte są piaskowce dolnojurajskie, których warstwy zapadają ku zachodowi i północnemu zachodowi pod kątem kilku stopni. Z uwagi na brak jednoznacznych kryteriów, pozwalających na bliższe sprecyzowanie wieku, odsłonięte tu utwory zaliczano do najniższej części serii (formacji) ostrowieckiej synemuru (Cieśla i in. 1961), do serii drzewickiej górnego pliensbachu (Ziomek 1994), zaś ostatnio do wyższej części formacji gielniowskiej dolnego pliensbachu (Pieńkowski 2004). Interesujące zjawiska geologiczne znajdują się: 1 - w ścianach wyrobisk kamieniołomu, 2 - na rozległych stropowych powierzchniach ławic skalnych, odsłoniętych u podnóża ścian, 3 - w luźnych blokach/płytach piaskowców, okresowo gromadzonych w pryzmach urobku. Najstarsza część profilu odsłania się na brzegu stawu w południowej części wyrobiska. Reprezentują ją ławice rdzawych piaskowców średnioziarnistych. W przekrojach ławic widoczne jest ich wewnętrzne warstwowanie poziome i przekątne, gdy - odpowiednio - warstewki wewnątrz ławicy ułożone są równolegle (fot. 5) lub kątowo (fot. 6) względem powierzchni granicznych ławicy. Przy warstwowaniu przekątnym gwałtowne zmiany nachylenia wewnętrznego mogą następować w obrębie danej ławicy. Na stropowej powierzchni widoczne są struktury prądowe, tworzone na powierzchni dna: "riplemarki", czyli "zmarszczki prądowe" (fot. 7) oraz większe od nich i mniej liczne kanały i "jamki wirowe", o kształcie nieckowatych zagłębień z zaokrąglonymi krawędziami (fot. 8). Obecność riplemarków wiąże się z warstwowaniami przekątnymi wewnątrz ławicy. Orientacja riplemarków wskazuje na kierunek prądu ku W lub WSW. Niezależnie od struktur prądowych, obecne są pojedyncze skamieniałości śladowe, w postaci śladów pełzania bezkręgowców (fot. 9-11) i odcisków pozostawionych przez fragmenty drewna (fot. 12, 13). Na powierzchniach granicznych ławic spotyka się też ostrokrawędziste wypełnienia szczelin spękaniowych (fot. 14), powstałych na dnie, w powierzchniowej warstwie osadu. Spękania takie mogły powstać pod wpływem wysychania podczas wynurzenia, ewentualnie pod przykryciem warstwą wody, w strefie mieszania się wód o różnym zasoleniu (np. w obszarze równi deltowych). W skale napotyka się wstęgowe koncentracje wodorotlenków żelaza o rdzawym i brunatnym zabarwieniu, powstałe podczas wietrzenia piaskowców (fot. 15). Ich przebieg jest niezależny od pierwotnych struktur sedymentacyjnych. Wyższa część profilu, łącznie około 7 m, odsłonięta jest w ściankach kamieniołomu. Tworzą ją kilkudziesięciocentymetrowej miąższości ławice jasnożółtych piaskowców średnioziarnistych, w niższej części profilu rozdzielane paromilimetrowej miąższości cienkimi laminami iłów brązowożółtych, bądź brunatnych. W piaskowcach obserwuje się struktury wewnętrzne, powstałe pod działaniem prądów dennych, bądź falowania, w postaci warstwowań przekątnych i poziomych. Dominują "gładkie" płaskie powierzchnie graniczne ławic. Niektóre z nich bywają pokryte różnego typu riplemarkami. Ponadto na niektórych powierzchniach napotyka się zróżnicowane ślady pełzania bezkręgowców, zagłębienia po muszlach małży, spoczywających na dnie (fot. 16) oraz odciski fragmentów drewna. Spotyka się też powierzchnie pokryte siatką obrazująca wypełnienia szczelin spękaniowych (fot. 17, 18). Wykształcenie osadu i zespół skamieniałości śladowych dostarczają informacji o środowisku, w którym powstały. Świadczą one o stosunkowo niewielkiej dynamice prądów i okresowym, niezbyt intensywnym oddziaływaniu falowania oraz o okresach spokoju, podczas których dno było intensywnie penetrowane przez bezkręgowce. Wskazują na przybrzeżne środowisko sedymentacji w zbiorniku morskim lub w zbiorniku o niepełnym zasoleniu (typu Bałtyku), na głębokościach, które nie przekraczały kilku metrów, przy czym niewykluczone są okresowe wynurzenia. Powyższe warunki odpowiadają środowisku równi deltowej.

Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.

Zdjęcia	Tytuł	Autor	Data wyk.
	1. Kamieniołom Mroczków Bielowice 1. Centralna część kamieniołomu, stan z 2010 r.	Ploch Izabela	11.06.2010
	2. Kamieniołom Mroczków Bielowice 2. Zachodnia część kamieniołomu, stan z 2010 r.	Ploch Izabela	11.06.2010
	3. Kamieniołom Mroczków Bielowice, część zachodnia.	Złonkiewicz Zbigniew	11.12.2017
	4. Kamieniołom Mroczków Bielowice, część wschodnia.	Złonkiewicz Zbigniew	11.12.2017
	5. Warstwowanie poziome wewnątrz warstwy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	11.12.2017
	6. Warstwowanie przekątne wewnątrz warstwy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	7. "Riplemarki", czyli "zmarszczki prądowe" na stropie ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	8. Kanały i jamy wirowe oraz drobne "riplemarki" na stropowej powierzchni ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	9. Skamieniałość śladowa Curvolithus isp., pozostawiona w wierzchniej warstwie osadu przez pełzające bezkręgowce	Złonkiewicz Zbigniew	22.09.2010
	10. Skamieniałość śladowa - ślady pełzania bezkręgowców na dnie -1	Złonkiewicz Zbigniew	11.12.2017
	11.Skamieniałość śladowa - ślady pełzania bezkręgowców na dnie -2	Złonkiewicz Zbigniew	11.12.2017
	12. Odciski zwęglonego drewna na powierzchni ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	13. Odciski łodyg skrzypów na powierzchni ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	22.09.2010
	14. "Riplemarki" o miseczkowatym kształcie i wąskie, kręte wypełnienia szczelin spękaniowych, zachowane na powierzchni ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	15. Smużyste struktury przedstawiające koncentrację związków żelaza w ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	16. Zagłębienia po muszlach małży, zachowane na powierzchni ławicy piaskowców	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	17. Wypełnienia szczelin powstałych na powierzchni osadu, najprawdopodobniej pod wpływem mieszania wód o różnym zasoleniu -1	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010
	18. Wypełnienia szczelin powstałych na powierzchni osadu, najprawdopodobniej pod wpływem mieszania wód o różnym zasoleniu -2	Złonkiewicz Zbigniew	08.09.2010

1. Opracowanie:

Izabela Ploch Jan Ziomek

2. Aktualizacje:

Autor aktualizacji Zakres zmian Zbigniew Złonkiewicz 24.01.2018 16:22:33 Uzupełnienie opisu: informacji ogólnych, cech fizycznych i aktualnego stanu geostanowiska. Sporządzenie, w miejsce praktycznie nieistniejącej, charakterystyki geologicznej. W dokumentacji graficznej: usunięcie 1 podwojonej fotografii i wprowadzenie 16 nowych fotografii z opisem. Uzupełnienie bibliografii o 3 pozycje. typ: User Złonkiewicz Zbigniew 26.01.2018 12:16:52 Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja i utrzymanie Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski (CRGP) . typ: Process Romanek Andrzej 29.01.2018 19:25:44 Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty typ: Process Kowalska Maja 30.01.2018 11:11:11 Publikacja i udostępnienie karty typ: Process

Autor Tytuł Publikacja Rok wydania Uwagi ISBN Ziomek, J. Budowa geologiczna Łodzi i regionu Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2008 987-83-7525-137-1 Cieśla E., Daniec J., Krajewski R. Arkusz Przysucha. Pas 43. Słup 31. Materiały do Przeglądowej Mapy Geologicznej Polski. Wyd. B. Zaktualizowane. 1961 Pieńkowski G. The epicontinental Lower Jurassic of Poland. Polish Geological Institute Special Papers, 12: 1-154. 2004 Ziomek J. Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1:50 000. Arkusz Opoczno (704). 1994