| 1. Nazwa obiektu: |
Pstry piaskowiec w Ciosowej |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 56' 57,200"
Δ:
20° 32' 05,200"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - kielecki - Miedziana Góra (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Ciosowa |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Z drogi 74 jadąc na zachód, za Miedzianą Górą w lewo zgodnie z drogowskazem w kierunku Ciosowej i dalej 400 m. Stąd pieszo w górę ścieżką szlakiem turystycznym czerwonym. Po 100 m - kamieniołom. |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
815 Kielce |
| 1. Długość: | od: 120 m |
| 2. Szerokość: | od: 15 m |
| 3. Wysokość: | od: 15 m |
| 4. Powierzchnia: | 5000 m2 |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 340 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | chroniony |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na szlaku turystycznym |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | regionalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- obrzeżenie mezozoiczne Gór Świętokrzyskich
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | W zarzuconym, zarastającym lasem, stokowym kamieniołomie na Górze Ciosowej odsłaniają się różowoczerwone piaskowce. Składają się niemal wyłącznie z ziarn kwarcu spojonych żelazisto-krzemionkowo-ilastym spoiwem. Wielkość ziarn pozwala kwalifikować piaskowce do drobno- lub średnioziarnistych. Nie obserwowano w nich materiału żwirowego ani przelawiceń pyłowcowych i iłowcowych. Czerwoną barwę zawdzięczają piaskowce związkom trójwartościowego żelaza przesycającym spoiwo i powlekającym ziarna kwarcu.
Podobne piaskowce z dolnotriasowej pustyni okolic Tumlina występują w Wykieniu (zob. Patry piaskowiec w Wykieniu) i na Grodowej Górze (zob. Kamienne kręgi na Grodowej). Nie zawierają one skamieniałości. Czas ich powstania bardzo trudno jest ustalić. Wiadomo, że powstały przed wapieniami triasu środkowego, których wiek jest udokumentowany. Z drugiej strony są one młodsze od osadów permskiego wieku. Zatem powstały w triasie dolnym na rozległym lądzie obejmującym wówczas obecną środkową Europę. Czerwone osady dolnotriasowe zwane pstrym piaskowcem obecne są na wielu obszarach Niemiec, Polski, północnych Alp stanowiąc charakterystyczny element profili triasowych. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Filonowicz P. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1 : 50 000, arkusz Kielce (815) |
Instytut Geologiczny. Warszawa. |
1973 |
|
|
| Filonowicz P. |
Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1 : 50 000, arkusz Kielce (815) |
Instytut Geologiczny. Warszawa. |
1973 |
|
|
| Gągol J., Karpiniec J. |
Warstwowanie i struktury sedymentacyjne w piaskowcach tumlińskich |
Kwartalnik Geologiczny, tom 18 nr 2 str. 448 - 449. |
1974 |
|
|
| Gągol J. |
Kamieniołom Tumlin - Gród - piaskowce tumlińskie. |
Przewodnik 48 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego, wycieczka III B punkt 2. |
1976 |
|
|
| Stupnicka E., Stempień-Sałek M. |
Poznajemy Góry Świętokrzyskie |
Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. |
2001 |
|
|
| Wróblewski T. |
Ochrona georóżnorodności w regionie świętokrzyskim. |
Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa. |
2000 |
|
|
|