1. Nazwa obiektu:	Kopuły gipsowe w Wiślicy
2. Typ obiektu:	odsłonięcie geologiczne sztuczne
3. Współrzędne GPS:	Φ: 50° 20' 41,000" Δ: 20° 40' 42,100"
4. Przynależność administracyjna:	świętokrzyskie - buski - Wiślica (gm. wiejska)
4.1 Miejscowość:	Wiślica
5. Kraina geograficzna:	Niecka Nidziańska
6. Opis lokalizacji obiektu:	Z runku ku wschodowi wzdłuż katedry na wschód i południe na Plac Solny, stąd na południe do ulicy Kilińskiego i nią na południowy-wschód koło szkoły, potem Psiej Górki do Grodziska. U jego wejścia kopuła gipsowa.
7. Forma własności terenu:	skarb państwa
8. Nr i nazwa arkusza mapy:	917 Busko Zdrój

1. Długość:	od: 10 m
2. Szerokość:	od: 1 m
3. Wysokość:	od: 4 m
4. Powierzchnia:	brak
5. Objętość:	brak
6. Wysokość n.p.m.:	179 m
7. Inne mierzalne cechy:	brak

1. Forma własności obiektu:	skarb państwa
2. Status:	chroniony
3. Status - uwagi:	brak
4. Stan zachowania obiektu:	zadowalający
5. Położenie	na uboczu
6. Dostępność:	łatwo dostępny
7. Ekspozycja:	dobrze wyeksponowany
8. Ranga obiektu:	międzynarodowa
9. Uwagi o położeniu i dostępności:	brak
10. Ocena atrakcyjności turystycznej:
11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej:
12. Ocena atrakcyjności naukowej:
13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu:	brak
14. Pozostałe uwagi:	brak

1. Regiony strukturalne Polski:	niecka miechowska (Niecka Nidziańska)
2. Wiek geologiczny:	miocen
3.1 Litologia:	Gipsy
3.2 Forma rzeźby terenu:	formy skalne
3.3 Geneza:	morska
4. Opis geostanowiska:	Wadomo, że w Wiślicy - centrum polskiej państwowości grasują historycy. Niektórym wiadomo, że i archeolodzy mają tu czego szukać. Tylko bardzo nieliczni wiedzą, że znajdują się tu również unikalne struktury geologiczne. Najbardziej znana z nich wbudowana jest w wał starego grodziska. Utworzona jest z gipsów szablastych, których warstwy koncentrycznie ułożone tworzą kopułę o średnicy 10 i szerokości 5 m. Bliższe obserwacje kryształów gipsów szablastych wskazują, że "szable" są w przybliżeniu prostopadłe do powierzchni ławic gipsowych. Sposób powstania kopuł gipsowych był przedmiotem licznych naukowych dyskusji. Ostatecznie wykazano, że powstały one na dnie mioceńskiego morza podczas tworzenia się skał gipsowych czyli, że są one pochodzenia pierwotnego w przeciwieństwie do hipotez zgodnie z którymi miałyby być produktem przeobrażeń utworów gipsowych. Kopuła gipsowa w wale grodziska jest najlepiej czytelna i dostępna, ale nie aż tak wyjątkowa i jedyna. Obok w Wiślicy znajduje się Psia Górka i kilka innych kopuł w mniejszym lub większym stopniu zniszczonych przez cywilizację. W nieodległym Chotlu (zob. Struktury kopułowe gipsów) znowu będzie można obejrzeć i dotknąć struktur kopułowych.

Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.

Zdjęcia	Tytuł	Autor	Data wyk.
	Przekrój przez najsławniejszą w Polsce kopułę gipsową.	Romanek Andrzej	22.06.2010
	Patrząc na to zdjęcie trudno się domyślić, że murawa z ławeczką skrywa kolejną gipsową kopułę.	Romanek Andrzej	22.06.2010
	Kryształy gipsowe (szable) ułożone prostopadle do powierzchni ławic gipsowych.	Romanek Andrzej	22.06.2010

1. Opracowanie:	Andrzej Romanek
2. Aktualizacje:	brak aktualizacji

Autor Tytuł Publikacja Rok wydania Uwagi ISBN Łyczewska J. Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1 : 50 00, arkusz Busko-Zdrój (917) Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa. 1972 Łyczewska J. Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1: 50 000, arkusz Busko-Zdrój (917) Państwowy Instytut Geologiczny 1972 Urban J. Kras gipsowy w Nadnidziańskim i Szanieckim Parku Krajobrazowym. Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. Kielce. 2008 ISBN 978-83-87900-62-5 Kasprzyk A. Litologia, zagospodarowanie i walory naukowo-krajoznawcze gipsów Ponidzia. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, tom 54, nr 5. 1998