| 1. Nazwa obiektu: |
Przęślin koło Chotla Czerwonego |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne naturalne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 22' 41,600"
Δ:
20° 42' 59,300"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - buski - Wiślica (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Chotel Czerwony |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Z szosy 73 zgodnie z drogowskazem w kierunku Chotla Czerwonego. Po 500 m w lewo i po 250 m w prawo. Za lewym zakrętem drogi do samotnego gospodarstwa. Dalej pieszo polną drogą na wschód, w kierunku widocznego wzgórza 200 m. |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
917 Busko Zdrój |
| 1. Długość: | od: 200 m |
| 2. Szerokość: | od: 2 m do: 3 m |
| 3. Wysokość: | od: 2 m do: 3 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 198 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | chroniony |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | regionalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- niecka miechowska (Niecka Nidziańska)
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Przęślin to rezerwat przyrody żywej i jej bezwzględnej walki z przyrodą nieożywioną zazwyczaj zakończonej zwycięstwem tej pierwszej. Od zachodniej i południowej strony wzgórze rezerwatowe okala niewysoka ścianka zbudowana z gipsów szlicowych (zob. Góry Wschodnie) konsekwentnie zarastająca tarninami i inna sucholubną, kolczastą roślinnością. U podnóza wzgórza, a zarazem podstawy skał gipsowych, z których jest zbudowane wzgórze widoczne są na polach białe okruchy marglistych wapieni powstałe w morzu górnej kredy - tu w kampanie ( 83 - 71 mln lat temu). Początek miocenu przypada na 23 mln lat temu, a gipsy zaczęły się tworzyć później - około 10mln lat temu. Zatem na wzgórzu Przęślin między najmłodszymi osadami morza kredowego (72 mln lat temu) i gipsami morza mioceńskiego (10 mln lat temu) brak jest osadów. Geolodzy mówią w takim przypadku o luce stratygraficznej obejmujacej pewien odcinek czasu (tu 62 mln lat) z którego w danym miejscu (profilu), obszarze, brak jest osadów. Domniemuje się, że z jakichś powodów morze kredowe musiało ustąpić z tego obszaru. Następnie stał się on lądem podlegającym niszczeniu i dopiero zalew mioceńskiego morza umożliwił złożenie nowych osadów i tym samym dostarczył nowych danych do odtworzenia historii obecnego Ponidzia. Przykład profilu Przęślina jako typowy pokazuje jak wiele wiadomo lub jest do zinterpretowania gdy analizować osady morskie i jak bardzo bezradni bywają geolodzy wobec tego środowiska, które człowiek uważa za własne, sobie przyjazne - wobec środowiska lądowego. |
Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.
| Zdjęcia |
Tytuł |
Autor |
Data wyk. |
 |
Scianka z gipsów szklicowych w rezerwacie Przęślin. |
Romanek Andrzej |
23.06.2010 |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Urban J. |
Kras gipsowy w Nadnidziańskim i Szanieckim Parku Krajobrazowym. |
Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. Kielce |
2008 |
|
ISBN 978-83-87900-62-5 |
| Kasprzyk A |
Litologia, zagospodarowanie i walory naukowo-krajoznawcze gipsów Ponidzia. |
Chrońmy Przyrodę Ojczystą, tom 54, nr 5. |
1998 |
|
|
| Łyczewska J. |
Objasnienia do Szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1: 50 000, arkusz Busko-Zdrój (917) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
1972 |
|
|
|