| 1. Nazwa obiektu: |
Piekiełko w Polance Horynieckiej, część północna - blokowisko skalne i jaskinia |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 14' 39,000"
Δ:
23° 22' 29,400"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- podkarpackie - lubaczowski - Horyniec-Zdrój (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Polanka Horyniecka, leśn. Polanka |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
obiekt położony jest w najwyższej części W wąwozu uroczyska Piekiełko, w obrębie kilku drugorzędnych wąwozów rozcinających jego początkową część; w odległości 50-150 m na S od drogi Werchrata-Nowe Brusno i 200-300 m na W od jej skrzyżowania z drogą odchodzącą do Horyńca |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
960 Horyniec |
| 1. Długość: | od: 70 m do: 110 m |
| 2. Szerokość: | od: 50 m do: 70 m |
| 3. Wysokość: | brak |
| 4. Powierzchnia: | 3215 m2 |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 340 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | długość korytarzy Jaskini Pedagogów - 6 m; wysokość form skałkowych 0,5-1,5 m |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | projektowany obszar ochrony siedlisk Natura 2000 „Horyniec” |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | w pobliżu szlaku turystycznego |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | krajowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | drogą w odległości kilkudziesięciu metrów od stanowiska biegnie ścieżka rowerowa, jednak samo stanowisko nie jest udostępnione; blokowisko jest łatwo dostępne, ale jego elementy (np. jaskinia, strome stoki) - trudniej dostępne |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | stanowisko atrakcyjne krajobrazowo i stanowiące ciekawy przykład erozji wąwozowej; rzadki w regionie obiekt jaskiniowy o ciekawej genezie |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- zapadlisko przedkarpackie
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: |
- Piaskowce
- Wapienie piaszczyste
- Wapienie organodetrytyczne
- Piaski (piaski, piaski z...)
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: |
- formy skalne
- jaskinia
- wąwóz
|
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Na nierównym terenie (rozciętym przez kilka palczasto rozchodzących się wąwozów) w początkowej części dużego wąwozu występują liczne bloki (ex situ) oraz niewielkie występy i ścianki skalne (in situ) o wysokości 0,5-1,0 m. Największy blok skalny ma wysokość 1,5 m. Formy te występują na wychodni serii osadów mioceńskich zbudowanej z piaskowców z wkładkami wapieni. Stąd też większość bloków i form skałkowych zbudowana jest z jasnoszarych piaskowców średnio- i drobnoziarnistych, laminowanych równolegle, rzadziej przekątnie zwykle w dużej skali. Piaskowce wykazują średnią zwięzłość, zawierają jednak miejscami mocniej scementowane konkrecje piaskowców wapnistych. Na powierzchniach niektórych bloków i ścianek piaskowcowych występują interesujące formy mikrorzeźby – kawerny, guzy i bruzdki, warunkowane litologią i strukturami tych skał. Rzadziej spotyka się bloki i ścianki skalne zbudowane ze zwięzłych, białych wapieni organodetrytycznych lub organogenicznych z muszlami małży.
W piaskowcowej ściance skalnej, zlokalizowanej w górnym odcinku zbocza w północnej części blokowiska, występuje niewielki otwór jaskini. Jaskinia ta, nazwana Jaskinią Pedagogów (bo jaskinia ta, wzmiankowana przez A. Pawłowskiego w 2006 r., zinwentaryzowana została w Dniu Edukacji Narodowej, 14.10.2010 r. przez T. Mleczka i J. Urbana), stanowi pojedynczy i stosunkowo ciasny kanał owalny w przekroju poprzecznym, który nieznacznie opada od otworu w dół. Kanał ten o maksymalnej wysokości 0, 7 m, w miejscach przecięcia spękaniami poprzecznymi, w odległości 2 i 3 m od otworu rozszerza się nieco. Wzdłuż tych spękań poprzecznych prowadzą do powierzchni dwie częściowo zagruzowane szczeliny; w północnej szczelinie można uzyskać kontakt głosowy z powierzchnią. Dalej kanał jednak zacieśnia się i w odległości 6 m od otworu staje się niedostępny. Strop i ściany jaskini tworzą niezbyt zwięzłe piaskowce, zaś jej dno piaski, które w części przyotworowej przykryte są liśćmi. Jaskinia powstała prawdopodobnie w rezultacie grawitacyjnego osiadania (spełzywania) słabo zwięzłych utworów piaszczystych w podłożu ścianki prowadzącego do powstania horyzontalnego rozluźnienia i szczeliny, a następnie aktywności zwierząt kopiących nory (lisów lub borsuków) wzdłuż tego rozluźnienia, której efektem jest owalny kanał. Kanał ten, po opuszczeniu przez zwierzęta, został erozyjnie poszerzony przez wody i dzięki temu stał się dostępny dla człowieka. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Pawłowski A. |
Skalny wąwóz i jaskinie – część 2. |
Strona internetowa http://www.roztocze.pol.lublin.pl/Roztocze/friends2.html |
2006 |
wzmianka i zdjęcie otworu |
|
|