| 1. Nazwa obiektu: |
Łom pod kościołem Wszystkich Świętych, Szydłów |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 35' 21,110"
Δ:
21° 00' 02,050"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIE - Powiat staszowski - Szydłów (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Szydłow |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Zarzucony łom u stóp kościoła Wszystkich Świętych w Szydłowie, tuż przy drodze, w SW części miasta Szydłowa przy wjeździe od strony Kielc. Wyrobisko położone na południowych i wschodnich zboczach wzgórza z kościołem, opadającym ku dolinie potoku Cieknąca. |
| 7. Forma własności terenu: |
samorząd |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
886 Staszów |
| 1. Długość: | od: 80 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | od: 4 m do: 10 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 240 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | samorząd |
| 2. Status: | rekomendowany do ochrony |
| 3. Status - uwagi: | W związku z położeniem u podstawy zabytkowego kościoła, oraz obecność quasi "jaskiń" stanowiących atrakcję turystyczną łom na pewno nie będzie eksploatowany. Występujące tu skały są na tyle stabilne, że odsłonięcie nie powinno ulegać degradacji, |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na szlaku turystycznym |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | krajowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Położony tuż przy drodze, w atrakcyjnej turystycznie miejscowości doskonały jako obiekt o charakterze edukacyjnym w zakresie geologii |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | Z racji doskonałej dostępnoiści i możliwości bezpiecznego wejścia i oglądania odsłonięcia przez dużą grupę osób, a także czytelne struktury geologiczne - obiekt o bardzo dużej atrakcyjności. |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- zapadlisko przedkarpackie
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Duży nieczynny łom jasnoszarych wapieni detrytycznych sarmatu (okresu geologicznego w neogenie ok. 10 mln lat temu). Jest to skała w swoim charakterze nieco podobna do skał detrytycznych (piaskowców) , z tym że prawie całość pokruszonego materiału skalnego stanowią okruchy węglanów (szczątki pokruszonych glonów litotamniowych (krasnorostów) i fragmenty różnorakiej fauny miocenskiej). Wapienie detrytyczne powstały powiem z przerobienia przez morskie fale i prądy szczątków organizmów, które wcześniej żyły w tym samym ciepłym zbiorniku morskim. Widoczny w odsłonieciu kompleks jest wyraźnie trójdzielny. W spągu odnajdujemy kompleks okruchowych wapieni masywnych, w których czasami możemy dostrzec ślady poziomego warstwowania. Wyżej leży potężby kompleks o miąższośći (grubości) przekracającej 10 m. wapieni o bardzo wyraźnym wielkoskalowym przekątnym warstwowaniu. Warto zauwązyć że poszczególne warstwy skał nachylone są pod dużym kątem w stosunku do powierzchni rozdzielających ławice. Skały te zbudowane są na przemian z grubo- lub drobniej ziarnistego materiału. Z uwagi na różnicę wielkości ziaren w poszczególnych warstwach, jak i różny stopien ich cementacji następuje zróżnicowanie w ich odporności na oddziaływanie niszczących procesów fizycznych i chemicznych. W efekcie warstewki te ulegają "wypreparowaniu" w procesach wietrzenia, co ułatwia śledzenie poszczególnych warstw w obrębie dużego odsłonięcia. W górnej partii odsłonięcia można dostrzec liczne zaburzenia uławicenia, które powstały w okresie, kiedy osad nie był jeszcze całkowicie scementowany i ulegał zaburzeniem o charakterze plastycznym. Dużą atrakcją turystyczną w tego stanowiska jest obecność dwóch skalnych "jaskin". Nie są to dzieła natury, lecz wykute ludzką ręką groty. Najprawdopodobiej powstały one poprzez poszerzenie naturalnych jaskin, które dosyć często występują w osadach wapieni detrytycznych sarmatu. W skałach tego odsłonięcia można znależć czasem dosyć liczną i lokalnie dobrze zachowaną faunę: ślimaków i małży, pośród nich zaś niewielkie charakterystycne przegrzebki popularnie nazywane muszlami św. Jakuba. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Szczepanik Zbigniew
09.01.2017 11:38:34
|
Uproszczenie i doprecyzowanie merytorycznego opisu geostanowiska
typ: User
|
Szczepanik Zbigniew
09.01.2017 11:38:47
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja i utrzymanie Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski (CRGP) .
typ: Process
|
Romanek Andrzej
27.02.2017 19:27:20
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Kowalska Maja
27.02.2017 20:00:09
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Aleksandrowicz S.W., Garlicki A., Rutkowski J |
Podstawowe jednostki litostratygraficzne miocenu zapadliska przedkarpackiego |
Kwart. Geol., 26, 470-471 |
1982 |
|
|
| Czapowski G. |
Miocen: Otoczenie Gór Świętokrzyskich |
W: Peryt T.M., Piwocki M (red.), Budowa Geologiczna Polski, cz. 3a Kenozoik: Paleogen Neogen, |
2004 |
|
|
| Rutkowski J. |
Detrytyczne osady sarmatu na południowych obrzeżeniach Gór Świętokrzyskich. |
Prace Geol. Kom. Nauk Geol. PAN, 100, 71 |
1976 |
|
|
| Stachacz M. |
Uwagi o wieku osadów miocenu środkowego okolic Szydłowa (południowe obrzeżenie Gór Świętokrzyskich) |
Przegląd Geologiczny, 55(2), 168-174 |
2007 |
|
|
| Stachacz M.,Jurkowska A.,Machaniec E |
Górna kreda niecki miechowskiej i miocen północnej czesci zapadliska przedkarpackiego. |
Sesja terenowa.,Konferencja Sekcji Paleontologicznej PTG,XXII Konf., Tyniec 2013. Aktualizm i antyaktualizm w paleontologii.,1-15 |
2013 |
|
|
| Walczowski A |
Arkusz Staszów |
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski 1: 50 000, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa |
1965 |
|
|
| Walczowski A |
Arkusz Staszów |
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski 1: 50 000, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, |
1968 |
|
|
| Komorowski H., |
Rzecz o szydłowskich jaskiniach |
http://szydlow.linuxpl.info/old/index.php?id=kurier/03-1/03-1-26 dostęp 20.10.2014 |
2012 |
|
|
| Stachacz M. |
Uwagi o wieku osadów miocenu oerodkowego okolic Szydłowa |
Przegląd Geologiczny 55(2) 168-174 |
2007 |
|
|
|