| 4. Opis geostanowiska: | W kamieniołomie na zachodnim zboczu góry odnaleźć można 8 kompleksów skalnych (I-VIII), różniących się kolorem, litologią, uziarnieniem i strukturami sedymentacyjnymi (Fot. 3). W najniższej części kamieniołomu odsłaniają się białe, gruboławicowe piaskowce drobnoziarniste o laminacji przekątnej, w której warstwowanie wewnątrz ławicy jest nachylone pod kątem ostrym w stosunku do powierzchni granicznych ławicy, i poziomej oraz miąższości przekraczającej 5 m (I; Fot. 1-5). Reprezentują one dolno jurajską formację borucicką (geologiczne piętro toark, 174,1 ±1-182,7 ±0,7 mln lat). Na nich zgodnie spoczywają osady reprezentujące już środkową jurę (piętro aalen, 170,3 ±1,4-174,1 ±1 mln lat). Ich profil rozpoczyna wkładka rdzawych piaskowców drobnoziarnistych, miąższości 5 cm, o zaburzonej teksturze, ze strukturami Diplocraterion parallelum, czyli U-kształtnymi kanałami mieszkalnymi krewetek (II; Fot. 5-7). W profilu powyżej leży kompleks białych piaskowców drobnoziarnistych, miąższości 1,2 m (III). W spągu kompleksu są one cienkowarstwowane, o poziomej laminacji, pokreślonej procesami wietrzeniowymi (Fot. 5-7). W wyższej części kompleksu pojawia się warstwowanie przekątne, a warstwy wyklinowują się (Fot. 8). Stropowa i spągowa powierzchnia kompleksu jest nierówna, erozyjna (Fot. 9). Obocznie kompleks ten graniczy z ławicą silnie zbioturbowaną – zaburzoną przez działalność organizmów bezkręgowych, które robiły w niej swoje jamki żerowiskowe lub/i mieszkaniowe, miąższości ok. 60 cm (IIIa; Fot. 10, 11). Na utworach kompleksu III leżą szare, rdzawe i popielate piaskowce drobnoziarniste, w spągu faliście i gruzłowo spękane, z domieszką piaskowców rdzawych i brunatnych (IV; Fot. 8, 11). Grubość tego kompleksu wynosi 2,1 m. W górnej części ściany kamieniołomu obserwować można popielatobrunatne łupki mułowcowe miąższości 30 cm (V) i leżące na nich szare i rdzawe piaskowce drobnoziarniste, grubości 1,2 m (VI; Fot. 3, 12). Strop profilu stanowią szare i brunatne łupki mułowcowe miąższości 20 cm (VII) oraz szaro-rdzawe płytowe piaskowce drobnoziarniste, miąższości 1 m (VIII; Fot. 3, 12).
Osady formacji borucickiej, jak i najniższej, piaszczystej części aalenu, pozbawione są fauny, co utrudnia wyznaczenie granicy między jurą dolna i śrdokową. Jako kryterium rozdzielające przyjęto cechy litologiczne. Piaskowce formacji borucickiej mają drobniejsze ziarno i na ogół jaśniejszą barwę, niż piaskowce dolnego aalenu, żółtawe i o nieco grubszym ziarnie. Dodatkową różnicą jest odmienny charakter bioturbacji. W formacji borucickiej są to drobne, cienkie kanaliki o nieregularnym kształcie, zaś w dolnym aalenie, U-kształtne kanały Diplocraterion sp. (Fot. 11, 13).
Geneza utworów: Utwory formacji borucickiej (I) powstały w środowisku delty jeziornej, w którym stałe obniżanie się dna zbiornika było kompensowane przez stosunkowo szybkie gromadzenie osadów. Ich strop jest granicą erozyjną. Nadległe osady aalenu powstawały na szelfie zbiornika brakicznego, w środowisku płytkowodnym, o stosunkowo niewielkiej dynamice. Niższa, piaskowcowa ich część (II-IV), odzwierciedla etap transgresji i pogłębiania się zbiornika. Najwyższe, mułowcowo-piaskowcowe fragmenty odsłoniętego profilu (V-VIII), to utwory z etapu maksymalnego pogłębienia zbiornika i jego stopniowej regresji. |