| 1. Nazwa obiektu: |
Osuwisko na Górze Kilanowskiej oraz Jaskinia Słowiańska - Drwali |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
49° 32' 04,850"
Δ:
21° 41' 26,440"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- podkarpackie - krośnieński - Dukla
|
| 4.1 Miejscowość: |
Lipowica |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Zespół form osuwiskowych z jaskiniami na południowo-wschodnim stoku Góry Kilanowskiej, 1 km na południe od wsi Lipowica, nad drogą Krosno-Barwinek |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
Błąd !! Brak przypisanego arkusza MAPY !! |
| 1. Długość: | od: 500 m do: 500 m |
| 2. Szerokość: | od: 100 m do: 200 m |
| 3. Wysokość: | do: 24 m |
| 4. Powierzchnia: | 80000 m2 (8.000 ha) |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 400 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | Dane powyższe dotyczą rozmiarów osuwiska. Długość korytarzy Jaskini Słowiańskiej-Drwali: długość 601 m, głębokość -23,8 m. Rozmiary pozostałych jaskiń: długość 3-190 m, deniwelacja 0-11 m. |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | wymagający specjalistycznego sprzętu |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | krajowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Zespół form osuwiskowych jest trudno dostępny, położony na terenie gęsto zalesionym, silnie nachylonym i nierównym, z rozpadlinami oraz ścianami skalnymi (a więc niezbyt bezpiecznym). Większość jaskiń jest ciasna, dostępna z własnym światłem i specjalistycznym wyposażeniem (hełm, kombinezon), w niektórych przypadkach (Jaskinia Słowiańska-Drwali) konieczne jest użycie sprzętu alpinistycznego. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Jeden z największych i najciekawszych pod względem naukowych zespołów jaskiń związanych ze strefą osuwiskową w Karpatach zewnętrznych. Unikatowy ze względu na: a) przejawy współczesnych ruchów grawitacyjnych, b) bogatą kalcytową szatę naciekową, c) specyfikę mikroklimatyczną (Jaskinia Słowiańska-Drwali). Ze względu na trudności techniczne jaskinie nie nadają się do udostępnienia turystycznego. |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: |
- Piaskowce i łupki (flisz)
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Stanowisko obejmuje duże osuwisko, usytuowane na stoku Góry Kilanowskiej i wykształcone w obrębie gruboławicowych, wapnistych piaskowców cergowskich jednostki dukielskiej (oligocen). W strefie osuwiskowej, powstałej zapewne w holocenie, w ostatnich kilkudziesięciu latach wystąpiły ruchy mas skalnych, co związane było z eksploatacją kamieniołomu na południowym stoku. Na całym SW stoku góry zinwentaryzowano 65 jaskiń związanych genetycznie z grawitacyjnymi ruchami masowymi, w tym 4 przekraczające długość 100 m: Gangusiowa Jama, Lodowa Szczelina, Szczelina Lipowicka i największa Jaskinia Słowiańska-Drwali. W 6 jaskiniach osuwiska, w tym zwłaszcza Jaskini Słowiańskiej-Drwali oraz Jaskini Stalaktytowej występują duże nacieki kalcytowe: polewy, stalaktyty oraz formy botryoidalne, których wiek szacowany jest (na podstawie analiz radiowęglowych i uranowo-torowych) na 1,5-5,5 tysięcy lat. Wychylenie niektórych stalaktytów z pozycji pionowej wskazuje na ruchy osuwiska już po powstaniu tych form.
Jaskinia Słowiańska-Drwali cechuje się specyficznym mikroklimatem, charakteryzującym się strefowością temperatury oraz długotrwałym występowaniem lodu w dolnych częściach jaskini. Taki mikroklimat warunkowany jest brakiem przewiewu powietrza, spowodowanym prawdopodobnie przez występowanie wkładek łupkowych w podłożu osuwiska i jaskini. |
Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.
| Zdjęcia |
Tytuł |
Autor |
Data wyk. |
 |
Ściana skalna w skarpie osuwiska nad rowem rozpadlinowym w pobliżu Jaskini Słowiańskiej-Drwali. |
Urban Jan |
24.02.2010 |
 |
Plan Jaskini Słowiańskiej-Drwali (wg Suski, Tęczar, 2004 oraz Gubała, Mleczek, 2004) z zaznaczonymi piętrami wysokościowo-mikroklimatycznymi. Objaśnienia: 1 - górne piętro jaskini, na którym występują nacieki kalcytowe, 2 - środkowe piętro jaskini, 3 - dolne piętro jaskini o temperaturze wyraźnie chłodniejszej latem, 4 - najgłębsze partie jaskini, 5 - miejsca nakładania się pięter jaskiniowych w planie poziomym. |
Urban Jan |
24.02.2010 |
 |
Mapa osuwiska na Górze Kilanowskiej z lokalizacją Jaskini Słowiańskiej-Drwali (mapa wg: Gerlach i in. 1958, Bober i in. 1977, uzupełniona). Objaśnienia: 1 - skarpa: a - skalna, b - pokryta glebą; 2 - rów rozpadlinowy; 3 - nabrzmienie koluwialne; 4 - jęzory koluwialne; 5 - bloki skalne. |
Urban Jan |
24.02.2010 |
 |
Jaskinia Słowiańska-Drwali - stalaktyty uległy przechyleniu w wyniku wtórnych (późniejszych w stosunku do ich powstania) ruchów grawitacyjnych masywu. |
Mleczek Tomasz |
20.08.2003 |
 |
Jaskinia Słowiańska-Drwali - kalcytowa polewa naciekowa z niewielkimi stalaktytami. |
Urban Jan |
20.08.2003 |
 |
Studnia wejściowa do Jaskini Słowiańskiej-Drwali. |
Urban Jan |
20.08.2005 |
 |
Jaskinia Naciekowa (obok Jaskini Słowiańskiej-Drwali) - nacieki kalcytowe oraz kokony pająków z rodzaju Meta. |
Urban Jan |
23.10.1994 |
 |
Jaskinia Słowiańska-Drwali - kalcytowa polewa naciekowa z botryoidalnymi wyrostkami. |
Urban Jan |
20.08.2003 |
| 1. Opracowanie: |
- Jan Urban
- Włodzimierz Margielewski
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Bober L., Jawański W., Nowicki B. |
Geologiczne warunki rozwoju osuwisk strukturalnych Beskidu Niskiego oraz problemy geologiczno-inżynierskie związane z budowlami hydrotechnicznymi. |
Przewodnik 49 Zjazdu PTG, Krosno: 119-143. |
1977 |
opis osuwiska |
|
| Gerlach T., Pokorny J., Wolnik R. |
Osuwisko w Lipowicy. |
Czasopismo Geograficzne 30: 685-700. |
1958 |
|
|
| Gubała W., Mleczek T. |
Nowości z Lipowicy |
Jaskinie, 4 (37): 28-29. |
2004 |
uzupełnienie planu |
|
| Mleczek T. |
Dziura z Czaszkami, Jaskinia Bodzioch Wielki .... |
Pulina M., (red.), Jaskinie polskich Karpat fliszowych, t. 3. Pol. Tow. Przyj. Nauk o Ziemi. Warszawa: 68-134. |
1998 |
opisy inwentarzowe i plany 56 jaskiń |
83-908207-8-1 |
| Mleczek T. |
Jaskinie Beskidu Niskiego |
Magury'02: 34-56 |
2002 |
opisy i plany wybranych jaskiń |
1505-4993 |
| Siuda K., Stanko M., Piksa K., Górz A. |
Ticks (Acari: Ixodida) parasiting bats in Poland and Slovakia |
Wiadomości Parazytologiczne, 55: 39-45. |
2009 |
|
0043-5163 |
| Suski R., Tęczar R. |
Duża dziura w małych górach |
Jaskinie, 2 (35): 24-27 |
2004 |
opis inwentarzowy i plan jaskini |
|
| Urban J., Margielewski W., Alexandrowicz Z., Mleczek T. |
Excursion guidebook. |
Urban J. (ed.), 9th Intern. Symp. on Pseudokarst. 24-26.05.2006, Bartkowa-Beskidy Mts., Poland. Inst. of Nature Cons. PAS, Cracow: 9-36. |
2006 |
|
|
| Urban J., Margielewski W., Žak K., Hercman H., Sujka G, Mleczek T. |
Calcareous speleothems in the pseudokarst Jaskinia Słowiańska-Drwali cave, Beskid Niski Mts., Poland. |
Nature Conservation 63 (7): 119-128. |
2007 |
|
1643-9252 |
|