| 1. Nazwa obiektu: |
Jaskinia Zbójecka na Łopieniu |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
49° 41' 57,000"
Δ:
20° 16' 43,000"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- małopolskie - limanowski - Kamienica (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Dobra |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Na północnym skłonie środkowej kulminacji góry Łopień, w odległości około 500 m na wschód od polany Myconiówka |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
1017 Limanowa |
| 1. Długość: | od: 40 m do: 40 m |
| 2. Szerokość: | od: 10 m do: 25 m |
| 3. Wysokość: | do: 20 m |
| 4. Powierzchnia: | 700 m2 |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 900 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | Długość korytarzy Jaskini Zbójeckiej: 433 m, deniwelacja: 20,3 m. |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | chroniony |
| 3. Status - uwagi: | pomnik przyrody (1998 r.) oraz stanowisko Natura 2000 (ze względu na zbiorowisko nietoperzy) |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | wymagający specjalistycznego sprzętu |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | międzynarodowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Jaskinia położona poza szlakiem, ale doprowadza do niej wyraźna ścieżka. Jaksinia trudna do eksploracji (labiryntowy system miejscami ciasnych korytarzy) i wymaga specjalnego wyposażenia (źródło światła, kombinezon, hełm) a miejscami sprzętu alpinistycznego. Wewnątrz jaskinui założona została krata z zamykanymi drzwiczkami uniemożliwiająca wejście do głębszych partii. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Ze względu na znaczenie naukowe Jaskini Zbójeckiej oraz jaskini Złotopieńska Dziura i strefy osuwiskowej Czartorzysko (w odległości około 1,5 km) - obiekty te wytypowane zostały na Europejską Listę Stanowisk Geologicznych (stanowisko Łopień). Sama Jaskinia Zbójecka nie nadaje się do udostępnienia turystycznego ze względu na trudny dostęp i ochronę fauny. Mogą natomiast zostać udostępnione osuwiskowe formy rzeźby w jej otoczeniu. |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: |
- Piaskowce i łupki (flisz)
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Jaskinia występuje w obrębie gruboławicowych piaskowców formacji magurskiej jednostki magurskiej (eocen-oligocen). Powstała w rezultacie grawitacyjnego ruchu mas skalnych na stoku górskim i stanowi labiryntowy system połączonych z sobą pustek pomiędzy wielkimi blokami i pakietami skalnymi występujący w obrębie koluwium (jęzora) osuwiskowego. Koluwium położone jest poniżej niewielkiej, kilkumetrowej skarpy osuwiskowej i powyżej następnego załomu stoku. Wielkie i mniejsze bloki skalne osuwiska uległy bardzo różnym przemieszczeniom – przechyłowi i rotacji (wokół osi poziomych, obrotowi (wokół osi pionowej), translacji poziomej i pionowej, wobec czego korytarze jaskini mają bardzo nieregularny kształt oraz przebieg (poziomy, pionowy, pochyły) i przechodzą miejscami w kilka większych sal o rozmiarach poziomych rzędu 3-6 m oraz wysokości 2-10 m. Pustki jaskini tworzą bardzo gęstą sieć, co powoduje, iż system o długości ponad 400 m ma rozciągłość dziesięciokrotnie mniejszą (40 m), zaś szerokość i głębokość ponad dwudziestokrotnie mniejsze. Jaskinia jest jednym z najbardziej typowych przykładów jaskiń niekrasowych nazwanych w klasyfikacji J. Vitka talus type. W jaskini występują nacieki: niewielki stalaktyt oraz polewy, których charakter mineralny nie jest jeszcze znany.
Jaskinia Zbójecka, zwana też Grotą Zbójnicką wzmiankowana była w przewodnikach K. Sosnowskiego w pierwszej połowie XX w., nie została jednak odnaleziona w połowie tego wieku przez K. Kowalskiego, który uznał ją za zasypaną. Była jednak w tym czasie kilkukrotnie penetrowana, o czym świadczą napisy ryte i wykonane węglem drzewnym na ścianach. Powtórnie odkryta w 1997 r. została skartowana a następnie jeszcze kilkukrotnie odkrywano w niej nowe korytarze.
W jaskini występuje największa zimowa kolonia nietoperzy w polskich Beskidach reprezentowana przez rzadki gatunek podkowca małego i w związku z tym obowiązują w niej ograniczenie wstępu zwłaszcza w okresie zimowym (krata). |
Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.
| Zdjęcia |
Tytuł |
Autor |
Data wyk. |
 |
Jaskinia Zbójecka (Grota Zbójnicka) w Łopieniu - plan i przekroje poprzeczne (wg: Mleczek, 1997); objaśnienia oznaczeń: 1 - kontur zewnętrzny jaskini, 2 - kontur najwyższego korytarza jaskiniowego, 3 - kontur korytarza jaskiniowego, na który nakłada się wyższy korytarz, 4 - nachylenie dna jaskini, 5 - studnia jaskiniowa, 6 - komin jaskiniowy |
Urban Jan |
17.06.2010 |
 |
Blokowiskowo-pakietowe koluwium osuwiska, w obrębie którego występuje Jaskinia Zbójecka; otwór jaskini znajduje się pomiędzy blokami poniżej drzewa pochylonego w prawo |
Urban Jan |
13.06.2010 |
 |
Jaskinia Zbójecka, Sala Janosika - nieregularne ułożenie wielkich bloków tworzących ściany i strop sali wskazuje na usytuowanie jaskini w koluwium osuwiska i jej przynależność do typu blokowiskowego (talus type). |
Urban Jan |
13.06.2010 |
 |
Jaskinia Zbójecka, sala Rondo - sala powstała w rezultacie rozsunięcia się nie do końca zdezintegrowanego pakietu skalnego, czego świadectwem jest zachowanie wkładki cienkopłytkowej w ścianach tuż pod stropem sali |
Urban Jan |
13.06.2010 |
 |
Jaskinia Zbójecka, Partie Łosia - „muszlowy” kształt ścian korytarzyka jest świadectwem odprężeniowego pękania masywu skalnego pod wpływem naprężeń tensyjnych (rozciągających) powodowanych przez siłę grawitacji, jednak zachowane na obu ścianach żebra skalne wskazują na wcześniejsze występowanie naprężeń tektonicznych generalnie stycznych (równoległych) do pęknięć |
Urban Jan |
13.06.2010 |
 |
Jaskinia Zbójecka, Sala Janosika - polewa naciekowa na jednej ze ścian (polewy jaskini będą wkrótce przedmiotem badań naukowych) |
Urban Jan |
13.06.2010 |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Starzycka Anita
10.07.2016 18:47:51
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja współrzędnych, weryfikacja poprawności lokalizacji.
typ: Process
|
Starzycka Anita
07.08.2016 21:54:00
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja współrzędnych, weryfikacja poprawności lokalizacji.
typ: Process
|
Bąk Bogusław
30.08.2016 10:24:13
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Kowalska Maja
07.09.2016 17:51:35
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Alexandrowicz Z. |
Framework of European geosites in Poland |
Nature Conservation 62 (5): 63-87 |
2006 |
propozycja umieszczenia na europejskiej liście stanowisk geologicznych (stanowisko "Góra Łopień") |
1643-9252 |
| Bubula B. |
Tajemnice podziemi. Nowe jaskinie Beskidu Wyspowego |
Wyd. Klub Grotołazów Limanowa 1995-2001, Limanowa: 11-13 |
2001 |
|
|
| Bubula B. |
Liczenie nietoperzy w Zbójeckiej |
Wyd. Klub Grotołazów Limanowa 1995-2001, Limanowa: 40 |
2001 |
|
|
| Klassek G., Mleczek T. |
Eksploracja i inwentaryzacja jaskiń polskich Karpat fliszowych (wrzesień 2008-sierpień 2009) |
Szelerewicz M., Urban J., Dobrowolski R. (red.), Materiały 43. Sympozjum Speleologicznego, 16-18.10.2009, Zamość. Sekcja Speleol. PTP im. Kopernika, Kraków: 62-65. |
2009 |
aktualne rozmiary |
978-83-61191-24-7 |
| Mleczek T. |
Jaskinia Zbójecka |
Pulina M. (red.), Jaskinie Polskich Karpat fliszowych, t. 2. Pol. Tow. Przyj. Nauk o Ziemi, Warszawa: 74-79 i wkładka |
1997 |
opis inwentaryzacyjny i plan |
83-908207-2-2 |
| Nowak J., Piksa K. |
Wstępne wyniki obserwacji kolonii podkowca małego w Jaskini Zbójnickiej w Łopieniu |
Streszczenia, XI Ogólnopolska Konferencja Chiropterologiczna, Kraków, 8-9.11.1997: 19 |
1997 |
|
|
| Piksa K., Farkas S. |
The first records of the cave isopod Mesoniscus graniger (Frivaldszky, 1865) (Crustacea, Isopoda, Oniscidea) in Poland |
Fragmenta Faunistica 50 (2): 87-90 |
2007 |
|
0015-9301 |
| Siuda K., Stanko M., Piksa K., Górz A. |
Ticks (Acari: Ixodida) parasiting bats in Poland and Slovakia |
Wiadomości Parazytologiczne, 55: 39-45 |
2009 |
|
0043-5163 |
| Sułkowski B. |
Jaskinia Zbójecka na Łopieniu |
Almanach Ziemi Limanowskiej, 3, 2: 30-31 |
2002 |
|
1640-5625 |
| Urban J. |
O pieczarach, jaskiniach, grotach i zbójnikach - w odpowiedzi na artykuł W. Wiśniewskiego |
Jaskinie Beskidzkie 1 (3): 5-7 |
2000 |
|
|
| Urban J. |
50. Góra Łopień |
Alexandrowicz Z., Poprawa D. (red.), Ochrona georóżnorodności polskich Karpat. Państw. Inst. Geol., Warszawa: 47 |
2000 |
|
83-86986-46-8 |
| Urban J. |
Projekt ochrony obiektu przyrody nieożywionej „Grota Zbójnicka” |
Wyd. Klub Grotołazów Limanowa 1995-2001, Limanowa: 7-10 |
2001 |
|
|
| Wiśniewski W. W. |
O nazwie jaskini w Łopieniu – „Zbójecka” czy „Zbójnicka”? |
Jaskinie Beskidzkie, 2: 5-6 |
1999 |
|
|
|