| 1. Nazwa obiektu: |
Źródlisko Niepryszki w Józefowie |
| 2. Typ obiektu: |
obiekty wodne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 29' 18,300"
Δ:
23° 03' 23,500"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- lubelskie - biłgorajski - Józefów
|
| 4.1 Miejscowość: |
Józefów |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
źródlisko znajduje się w głowie doliny Niepryszki, przy skrzyżowaniu ulic: Źródlanej i Leśnej |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
927 Józefów |
| 1. Długość: | od: 5 m |
| 2. Szerokość: | od: 5 m |
| 3. Wysokość: | brak |
| 4. Powierzchnia: | 25 m2 |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 253 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | wydajność, maksymalna – 60 dm3∙s-1, minimalna – 6,4 dm3∙s-1 |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | na obszarze chronionym |
| 3. Status - uwagi: | obiekt znajduje się w Obszarach Specjalnej Ochrony (OSO) Dyrektywa Ptasia - PLB060012 Roztocze |
| 4. Stan zachowania obiektu: |
- zadowalający
- wymaga prac zabezpieczających
|
| 5. Położenie | na szlaku turystycznym |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | lokalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | dojście do źródliska jest nieoznakowane; brakuje urządzeń infrastruktury, źródlisko jest obudowane murkiem z józefowskiego wapienia organodetrytycznego |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | źródlisko łatwo dostępne, słabo dokumentuje cechy budowy geologicznej obszaru ze względu na obudowę obiektu |
| 14. Pozostałe uwagi: | obiekt nie jest objęty ochroną prawną, położony na ścieżce rowerowej oznaczonej kolorem czerwonym, w odległości około 1,6 km od N granicy Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej, około 1 km od Szlaku Krawędziowego |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- synklinorium brzeżne (niecka brzeżna)
|
| 2. Wiek geologiczny: |
- mastrycht dolny
- kreda górna
|
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Źródlisko znajduje się w początkowym fragmencie doliny Niepryszki, która wcina się na głębokość około 7 m w osady piaszczyste w południowo-zachodniej strefie krawędziowej Roztocza (Padół Józefowa). Wypływy znajdują się centralnej części niszy eksponowanej na południe. Ściany niszy są łagodnie nachylone i nie tworzą urwistych skarp.
W niszy źródliska obserwuje się zarówno skoncentrowane wypływy wód podziemnych i jak i młaki, które są zawieszone około 1-2 m ponad wypływami ze skał kredowych. Powoduje to, iż teren całej niszy jest podmokły, co utrudnia dostęp do źródliska. Źródlisko tworzy grupa kilku lub kilkunastu podzboczowych, szczelinowo-warstwowych wypływów znajdujących się w obudowanej wapieniem józefowskim niszy (15 x 7 m). Ilość wypływów jest trudna do określenia ze względu na ich niedostępność i roślinność wodną, która porasta niszę. Warstwę wodonośną stanowią silnie uszczelinnione gezy mastrychtu. Źródlisko drenuje tzw. główny poziom wodonośny Roztocza, zbiornik górnokredowy. W bezpośrednim sąsiedztwie niszy na powierzchni odsłaniają się piaski rzeczne terasy nadzalewowej i piaski deluwialne.
Gezy są skałą lekką, żółtobrunatną i szorstką w dotyku. W ich składzie można zaobserwować ziarna kwarcu. Na podstawie szczątków faunistycznych reprezentowanych m.in. przez: Hoploscaphites sp., Pholadomya esmarcki (Nilsson), Syncyclonema cf. splendens (Lahusen), Callistoma marie (Müller), Lima hoperi Mantella, Cerithium cf. decheni Münster, Neithea cf. strafocostata (Goldfuss), Lima granulata Nilsson, Limatula decussata (Münster), Margites sp., Volutispina sp., Syncyclonema sp., Pycnodonta vesicularis Lam., Baculites baculoides Lam., Lima cf. cretacea Woods, Lopha cf. Luppovi Boblowa, Arrhoges (Latiela) pelecyphora (Kaunhoven) oraz fragmentów pancerzy jeżowców skały te pod względem stratygraficznym zaliczono do dolnego mastrychtu.
Wydajność źródliska zmienia się od 6,4 do 60 dm3∙s-1, co według wskaźnika zmienności wieloletniej R. Mailleta zalicza je do źródeł mało zmiennych. Pod względem wielkości wydajności źródło to klasyfikuje się do III klasy O. Meinzera. Średnia temperatura wody wynosi 9,0°C, mineralizacja ogólna 568 mg∙dm3, a ph 8,08. W składzie jonowym dominują jony HCO3 (248 mg∙dm3) i Ca (97 mg∙dm3). |
| 1. Opracowanie: |
- Teresa Brzezinska-Wójcik
- Łukasz Chabudziński
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Cieśliński S. |
Ekspertyza stratygraficzna z osadów kredy górnej arkusza Józefów, Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski , skala 1:50 000 |
(maszynopis) Arch. Przeds. Geol., Kielce |
1994 |
Stratygrafia gez górnokredowych na podstawie fauny |
bez ISBN/ISSN |
| Czarnecka B. & Janiec B. |
Przełomy rzeczne Roztocza jako modelowe obiekty w edukacji ekologicznej |
Wydawnictwo UMCS, Lublin, ss. 232 |
2002 |
Charakterystyka doliny Niepryszki jako obiektu dydaktycznego |
83-227-1874-8 |
| Janiec B. & Michalczyk Z. |
Wydajność i skład chemiczny wód największych źródeł Roztocza i Wyżyny Lubelskiej |
V Ogóln. Symp. Współczesne problemy Hydrogeologii, Wyd. SGGW AR, Warszawa-Jachranka: 134-139 |
1991 |
Zestawienie źródeł i pomiarów wydajności |
bez ISBN/ISSN |
| Kurkowski S. |
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski, skala 1: 50 000, arkusz Józefów (927) |
Wyd. PIG, Warszawa |
1998 |
Cechy budowy geologicznej |
bez ISBN/ISSN |
| Kurkowski S. |
Objaśnienia do Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski, skala 1: 50 000, arkusz Józefów (927), |
Wyd. PIG, Warszawa, ss. 32 |
1998 |
Budowa geologiczna obszaru |
bez ISBN/ISSN |
| Michalczyk Z. & Zielińska B. |
Źródła w dorzeczu górnego Szumu |
Michalczyk Z. (red.), Źródła Roztocza. Monografia hydrograficzna. Wyd. UMCS, Lublin: 104-113 |
1996 |
Zestawienie źródeł i pomiarów wydajności |
83-227-0826-2 |
| Pazdro Z. |
Hydrogeologia ogólna |
Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, ss. 575 |
1983 |
Podział źródeł ze względu na ich wydajność i zmienność |
83-220-0121-5 |
|