| 1. Nazwa obiektu: |
Stratotyp pięter turon/koniak w skarpie wiślanej, we wsi Słupia Nadbrzeżna, Słupia Nadbrzeżna 2 |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 57' 00,600"
Δ:
21° 48' 25,200"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - opatowski - Tarłów (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Słupia Nadbrzeżna |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Miejscowość Słupia Nadbrzeżna położona jest we wschodniej części województwa świętokrzyskiego, w dolinie Wisły- w odległości kilkunastu metrów od samej rzeki. Geograficznie przynależy do południowo-zachodniej części mezoregionu Małopolski Przełom Wisły. Do wsi wiedzie boczna droga odchodząca w miejscowości Wólka Lipowa (między Ożarowem a Tarłowem) od drogi nr 79. Samo stanowisko znajduje się na północ od wjazdu do wsi. Odsłania się w skarpie Wisły, do której bezpośrednio przylega taras zalewowy rzeki. |
| 7. Forma własności terenu: |
nieokreślona |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
820 Annopol |
| 1. Długość: | od: 10 m do: 10 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | od: 12 m do: 12 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 134 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | nieokreślona |
| 2. Status: | rekomendowany do ochrony |
| 3. Status - uwagi: | Stanowisko Słupia Nadbrzeżna w obrębie projektowanego Parku Krajobrazowego Dolina Wisły Małopolskiej.
Odsłonięcie proponuje się objąć ochroną w formie stanowiska dokumentacyjnego. |
| 4. Stan zachowania obiektu: |
- wymaga prac konserwacyjnych
- wymaga prac zabezpieczających
|
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | dostęp utrudniony |
| 7. Ekspozycja: | wymagający przygotowania do ekspozycji |
| 8. Ranga obiektu: | regionalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Z uwagi na usytuowanie stanowiska w stromej skrapie wiślanej istnieje utrudnienie w podejściu do ściany i eksploracji odsłonięcia, a tym samym w przeprowadzeniu obserwacji sukcesji skalnej. Skały w stropie profilu są silnie spękane, co stwarza zagrożenie obrywem. Zaleca się wykonanie prac zabezpieczających. Stanowisko wymaga również prac konserwacyjnych ze względu na bujną roślinność porastającą zbocza. Przy wysokim stanie wód w Wiśle dojście do stanowiska jest utrudnione lub wręcz niemożliwe. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | W miejscowości Słupia Nadbrzeżna, w skarpie wiślanej, widoczny jest ok. 10-12 metrowy profil utworów górnej kredy. Występujące tu skały są silnie spękane i w większosci pokryte rozdrobnionym materiałem zwietrzelinowym.Odsłonięcie w Słupi Nadbrzeznej ma jednak niebywałe znaczenie naukowe- stanowi stratotyp pogranicza pięter turonu i koniaku. Profil wykształcony jest głównie w postaci opok. Utwory turonu reprezentują białe opoki o płytowej oddzielności, z poziomami (przerostami) czertów. Osady koniaku stanowią kontynuację sedymentacji turonu górnego. Stanowią je przede wszystkim czyste opoki i margle, rzadziej opoki zawierające czerty. W sukcesji występuje fauna o znaczeniu biostratygraficznym (skamieniałości przewodnie): liczne inoceramy z gatunku Cremnoceramus deformis i Cremnoceramus waltersdorfensis oraz amonity z gatunku Forresteria petrocoriensis. Podstawę wyróżnienia pięter górnej kredy stanowią także zespoły otwornic planktonicznych ( z rodzaju Marginotruncana sp. i Whiteinella sp.) oraz nannoplanktonu wapiennego.
Profil w Słupi Nadbrzeżnej wspólnie z innym profilem pogranicza pięter turonu i koniaku Salzgitter-Salder Quarry w Niemczech pretenduje jako wzorcowy profil stratygraficzny dla dolnej granicy piętra kredy - koniaku (GSSP – Global Boundary Stratotype Section and Point). |
Kliknij na zdjęciu aby obejrzeć je w powiększeniu.
| Zdjęcia |
Tytuł |
Autor |
Data wyk. |
 |
Odsłonięcie górnokredowych opok- stratotyp koniak-turon; Słupia Nadbrzeżna |
Szymkowiak Andrzej |
11.08.2010 |
| 1. Opracowanie: |
- Lidia Adach
- Michalina Ścibisz
- Magdalena Sidorczuk
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Pożaryski W. |
Jura i kreda między Radomiem, Zawichostem i Kraśnikiem |
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego 46 |
1948 |
|
|
| Walaszczyk I. |
Turonian through Santonian deposits of the Central Polish Uplands-their facies development, inoceramid paleontology and stratigraphy |
Acta Geologica Polonica 42,1-2:1-122 |
1992 |
|
|
| Walaszczyk I., Wood C.J. |
Inoceramids and biostratigraphy at the Turonian/Coniacian boundary; based on Salzgitter-Salder Quarry, Lower Saxony,Germany, and the Słupia Nadbrzeżna section, Central Poland |
Acta Geologica Polonica 48,4:395-434 |
1998 |
|
|
| Wood C.J., Walaszczyk I., Mortimore R., Woods M. |
New observations on the inoceramid biostratigraphy of the higher part of the Upper Turonian and the Turonian Coniacian boundary transition in Poland, Germany and the UK |
Acta Geologica Polonica 54, 4:541-549 |
2004 |
|
|
| Kennedy W.J, Walaszczyk I. |
Forresteria (Harleites) petrocoriensis (Coquand, 1859) from the Upper Turonian Mytiloides scupini Zone of Słupia Nadbrzeżna, Poland |
Acta Geologica Polonica 54,1:55-59 |
2004 |
|
|
| Walaszczyk I., Wood C.J., Lees J.A., Peryt D., Voigt S., Wiese F. |
The Salzgitter-Salder Quarry (Lower Saxony, Germany) and Supia Nadbrzena river cliff section (central Poland): a proposed candidate composite Global Boundary Stratotype Section and Point for the base of the Coniacian Stage (Upper Cretaceous) |
Acta Geologica Polonica 60,4:445-477 |
2010 |
|
|
| Włodek M., Gaździcka E. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1: 50 000, arkusz Annopol (820) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
2004 |
|
|
| Włodek M., Gaździcka E. |
Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1:50 000, arkusz Annopol (820) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
2009 |
|
978-83-7538-615-8 |
|