| 1. Nazwa obiektu: |
Okazały wąwóz lessowy tzw. Podszyńskie Doły na skraju wsi Podszyn, Podszyn 2 |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 49' 50,940"
Δ:
21° 44' 59,580"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - sandomierski - Zawichost
|
| 4.1 Miejscowość: |
Podszyn |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Miejscowość Podszyn przynależy do wschodniej części województwa świętokrzyskiego. Usytuowana jest na pograniczu dwóch mezoregionów-Przedgórza Iłżeckiego oraz Wyżyny Sandomierskiej. Do wsi można można dotrzeć skręcając w prawo od strony Ożarowa w jedną z dróg pobocznych, uchodzących do drogi głównej nr 755, relacji Ożarów-Zawichost. Stanowisko znajduje się w odległości ok. 500 m na południe od samego centrum Podszyna. To wąwóz lessowy, który najprawdopodobniej z uwagi na swoją znaczną głębokość, określany jest przez miejscowych mianem "Podszyńskie Doły". |
| 7. Forma własności terenu: |
nieokreślona |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
855 Sandomierz |
| 1. Długość: | od: 1000 m do: 1000 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | od: 5 m do: 6 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 187 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | nieokreślona |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | W niedalekiej odległości, na południowy-wschód od wsi Podszyn znajduje się rezerwat przyrody- Rezerwat leśny "Zielonka", stanowiący naturalny fragment grądu wysokiego lipowo-grabowego ze stanowiskami roślin chronionych. Niemal całą powierzchnię rezerwatu pokrywają lessy zlodowacenia północnopolskiego (stadiał główny?). |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | krajowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Wąwóz "Podszyńskie Doły" jest bardzo dobrze wyeksponowany, widoczny w terenie. Rozciąga się na dystansie ok. 1 km a jego ściany osiągają wysokość do 6 m. W przypadku tego wąwozu można mówić o dobrze wykształconej głębocznicy. Dnem podszyńskiego wąwozu przebiega, dość często uczęszczana, lokalna droga. U wlotu do wąwozu od strony południowej znajdują się liczne pola uprawne. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Wąwozy lessowe okolic Chrapanowa, Podszyna i Czyżowa oraz wąwozy wykształcone w dolinie Opatówki tworzą gęstą sięć wąwozów, charakterystyczną dla obszarów lessowych Wyżyny Sandomierskiej. Niejednokrotnie głębokie, o dość stromych i wysokich ścianach, stanowią urozmaicenie rzeźby terenu, a tym samym mogą być traktowane jako duża atrakcja turystyczna. Wykorzystywanie przez miejscową ludność den wąwozów w celach komunikacyjnych umożliwia łatwe i bezpieczne podejście do ścian. |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Stanowisko Podszyn 2 to długi, kręty wąwóz lessowy o dość wysokich i stromych ścianach. Obiekt ten stanowi jeden z najbardziej okazałych wąwozów lessowych na Wyżynie Sandomierskiej. Wąwóz wykształcony jest w miejscu rozcięcia erozyjnego w obrębie rozległej pokrywy lessowej pokrywającej znaczną powierzchnię terenu wyżyny. Utwory lessowe datuje się na stadiał maksymalny (główny) zlodowacenia bałtyckiego (Bielecka 1968). Less jest typowym osadem eolicznym, charakteryzującym się dużą porowatością. Jego głównym składnikiem jest kwarc oraz minerały ilaste. Dodatkowo w skład mineralny lessu wchodzą węglany (przede wszystkim kalcyt) oraz limonit, nadający osadowi charakterystyczne żółto-kremowe zabarwienie. Less jest bardzo miękką skałą. Na obszarze Polski osad ten tworzył się w plejstocenie w warunkach klimatu peryglacjalnego, na przedpolu lądolodu. Less odsłaniający się w stanowisku Podszyn 2 jest barwy jasnokremowej, miejscami w osadzie pojawiają się ciemniejsze,rdzawo-pomarańczowe przebarwienia. Gdzieniegdzie w osadzie, w zboczach wąwozu, zaznaczają się pionowe pęknięcia. |
| 1. Opracowanie: |
- Lidia Adach
- Michalina Ścibisz
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Złonkiewicz Z. |
Objaśnienia do szczegółowej mapy geologicznej Polski w skali 1:50 000, arkusz Ożarów (819) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
1994 |
|
|
| Bielecka M. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1: 50 000, arkusz Sandomierz (855) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
1968 |
|
|
| Złonkiewicz Z. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1: 50 000, arkusz Ożarów (819) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
1992 |
|
|
| Bielecka M. |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1: 50 000, arkusz Sandomierz (855) |
Państwowy Instytut Geologiczny |
1967 |
|
|
|