| 1. Nazwa obiektu: |
Wąwóz w Skałach |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 53' 33,740"
Δ:
21° 09' 46,170"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - kielecki - Nowa Słupia (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Skały |
| 5. Kraina geograficzna: |
- Góry Świętokrzyskie
- Wyżyna Kielecka
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Wąwóz położony jest 1,5 km na północ od wsi Zagaje Grzegorzowickie i na południe 750 m od wsi Skały – Kolonia A. Dnem wąwozu płynie strumyk będący prawobrzeżnym dopływem Dobruchny |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
817 Nowa Słupia |
| 1. Długość: | od: 300 m |
| 2. Szerokość: | od: 20 m do: 50 m |
| 3. Wysokość: | od: 20 m do: 30 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 242 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | chroniony |
| 3. Status - uwagi: | rezerwat przyrody nieożywionej Wąwóz w Skałach |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | w pobliżu szlaku turystycznego |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | lokalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | Jest to malowniczy wąwóz skalny z zespołem roślinności kserotermicznej. |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- Góry Świętokrzyskie (antyklinorium świętokrzyskie)
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: |
- Dolomity
- Wapienie organodetrytyczne
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Na zboczach wąwozu odsłaniają się, w formie ścianek skalnych, dolomity, przy czym upad warstw (ok. 40º na NEN) i ich rozciągłość prawie równoległa do osi wąwozu powoduje, że w południowym zboczu wąwozu odsłaniają się duże płaszczyzny stropowych powierzchni ławic dolomitów, natomiast północne zbocze przecina warstwy skalne prawie prostopadle do uławicenia. Pozwala to na śledzenie dłuższych odcinków profilu, nawet do 35 m.
U podnóża ściany południowej, około 80 m od początku wąwozu znajduje się Jaskinia Dolomitowa. Otwór wejściowy jaskini jest trójkątny o wysokości 0,6 m i szerokości u podstawy 0,6 m. Przez niego wchodzi się do opadającego w dół wysokiego korytarzyka. Po lewej stronie i w stropie znajdują się niewielkie okna. Po przejściu 3 metrów korytarz rozdwaja się. Prosto biegnie dalej szczelina zawalona blokami skalnymi. W lewo skręca ciasny, krótki korytarzyk o trójkątnym przekroju.
Odsłaniające się w południowym zboczu wąwozu dolomity są szare, ciemnoszare lub brązowoszare, krystaliczne, rzadziej skrytokrystaliczne. Grubość ławic wynosi od kilkunastu centymetrów do ponad 1 metra. Niekiedy powierzchnie stropowe ławic są faliste lub gruzłowate, co jest związane z obecnością masywnych stromatoporoidów. Stromatoporoidom towarzyszą ramienionogi. Ławice dolomitów przewarstwione są cienkimi (o grubości kilku centymetrów) wkładkami łupków ilastych i margli. Dolomity cechują się zróżnicowaniem litologicznym. Często występują ławice organodetrytyczne z przekrystalizowanymi amfiporami. W dolomitach i wkładkach marglistych spotyka się skorupy ramienionogów.
W ścianie północnej, w zachodniej części wąwozu, nad dolomitami występuje 1,5 metrowa wkładka ciemnoszarych, gruboławicowych wapieni organodetrytycznych z licznymi nagromadzeniami dużych, masywnych skorup ramienionogów. Towarzyszą im mniejsze ramienionogi z rodzaju, drobne ślimaki i małżoraczki. Powyżej leżą dolomity z wkładki dolomitów amfiporowych. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Starzycka Anita
06.07.2016 00:19:54
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja współrzędnych, weryfikacja poprawności lokalizacji.
typ: Process
|
Romanek Andrzej
04.08.2016 18:55:34
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Romanek Andrzej
04.08.2016 18:55:42
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Biernat G. |
O trzech nowych brachiopodach z tzw. wapieni stringocefalowych Gór Świętokrzyskich. |
Acta Geol.Pol., 3: 300-324. |
1953 |
|
|
| Gürich G. |
Das Paläozoicum im Polnischen Mittelgebirge. |
Ver. Russ. Kais. Miner. Ges., 32: 1-539. |
1896 |
|
|
| Kotański Z. |
Przewodnik geologiczny po Górach Świętokrzyskich. |
Wyd. Geol., Warszawa, ss. 1984 – Karta dd448. |
1959 |
|
|
| Kotański Z. |
Z plecakiem i młotkiem przez Góry Świętokrzyskie. |
Wyd. Geol., Warszawa. |
1968 |
|
|
| Łuczyński P. |
Growth forms and distribution patterns of stromatoporoids expose on Devonian palaeobottom surfaces, Holy Cross Mountains, central Polan |
Acta Geol. Pol., 58: 303-320. |
2008 |
|
|
| Malec J. |
Skały. Karta dokumentacyjna geostanowiska Skały. |
Centralny Rejestr Geostanowisk. |
2010 |
|
|
| Pajchlowa M. |
Dewon w profilu Grzegorzowice – Skały. |
Biul. Państw. Inst. Geol., 122: 146-254. |
1957 |
|
|
| Skompski S. |
Środkowodewońska sukcesja kamieniołomu „Skała”. |
[W:] Żylińska A. (red.) Granice paleontologii. XX Konferencja Naukowa Paleobiologów i Biostratygrafów PTG, Św. Katarzyna pod Łysicą, 10-13 września 2007 r. Materiały konferencyjne, s. 162-167. |
2007 |
|
|
| Skompski S., Szulczewski M. |
Tide-dominated Middle Devonian Sequence from the Northern Part of the Holy Cross Mountains (Central Poland). |
Facies, 30: 247-266. |
1994 |
|
|
| Sobolew D. |
onskjie otłożenia profilija Grzegorzowice-Skały –Włochy. |
Wyd. Warszawskiego Instytutu Politechn., 2, 1903 r., s. 1-80. |
1904 |
|
|
| Stupnicka E., Stempień-Sałek M. |
Poznajemy Góry Świętokrzyskie. |
Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, ss. 173. |
Warszawa, ss. 173. |
|
|
| Urban J. |
Karta dokumentacyjna rezerwatu przyrody nieożywionej „Wąwóz w Skałach”. |
Arch. RDOŚ, Kielce. |
1984 |
|
|
| Urban J. |
Jaskinie regionu świętokrzyskiego. |
Pol. Tow. Przyjaciół Nauk o Ziemi, Warszawa, ss. 321. |
1996 |
|
|
|