| 1. Nazwa obiektu: |
Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 14' 02,625"
Δ:
16° 50' 35,954"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- dolnośląskie - kłodzki - Stronie Śląskie
|
| 4.1 Miejscowość: |
Kletno |
| 5. Kraina geograficzna: |
- Sudety i Przedgórze Sudeckie
- Sudety Wschodnie
- Masyw Śnieżnika
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Jaskinia znajduje się w województwie dolnośląskim, powiecie kłodzkim, gminie Stronie Śląskie, w prawym zboczu doliny potoku Kleśnica, lewobrzeżnego dopływu Morawki, ok. 1,5 km powyżej niewielkiej wsi Kletno. Otwory znajdują się na wysokościach 800 i 807 m n.p.m., ok. 10 i 15 m ponad dnem doliny. Ekspozycja otworów ku NW. U wejścia do Jaskini znajduje się pawilon wystawienniczy. |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
Błąd !! Brak przypisanego arkusza MAPY !! |
| 1. Długość: | do: 3000 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | brak |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 800 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | chroniony |
| 3. Status - uwagi: | Rezerwat przyrody Jaskinia Niedźwiedzia, Śnieżnicki Park Krajobrazowy |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na szlaku turystycznym |
| 6. Dostępność: | łatwo dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | międzynarodowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Obiekt jest łatwo dostępny. Pod pawilon wejściowy prowadzi z Kletna asfaltowa droga udostępniona wyłącznie dla ruchu pieszego, rowerowego oraz koncesjonowanych przewozów samochodami o napędzie elektrycznym. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Pod względem bogactwa szaty naciekowej, jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie nie posiada w Polsce konkurencji. Jaskinia jest doskonale zagospodarowana i przygotowana do obsługi licznych grup turystów. W 2010 roku ekspozycja w pawilonie wejściowym przeszła rewitalizację. Poza gablotami prezentującymi minerały i skały doliny Kleśnicy i masywu Śnieżnika, prezentowane są wykopane w jaskini szczątki plejstoceńskich ssaków w tym kompletny szkielet niedźwiedzia jaskiniowego, naturalnej wielkości, zrekonstruowane postaci niedźwiedzia, lwa i hieny jaskiniowej. Ponad opisywane ekspozycja wzbogacona została o blokdiagram z wizualizacją jaskini, a także nowe tablice prezentujące odkrycie i badania prowadzone w jaskini, tabelę stratygraficzną, opisy form naciekowych jaskini, informacje z zakresu hiropterologii, botaniki i fauny otoczenia jaskini. W samej jaskini, podobnie jak wcześniej prezentowane są paleontologiczne stanowisko badawcze i profil namuliska wraz z opisem okresów chłodnych i ciepłych plejstocenu. Po jaskini prowadzi wygodna wybetonowana ścieżka umożliwiająca zwiedzanie także osobom niepełnosprawnym. Gruntownej przebudowy doczekał się system oświetleniowy, który oparty jest obecnie o diody LED. Dzięki sterowaniu komputerowemu, w niepowtarzalnej scenerii jaskini, udostępniono obecnie krótki pokaz światła i muzyki. Jaskinia posiada bogatą literaturę naukową i turystyczną. Otoczenie jskini, w 2010 r. wzbogaciło sie o 8-stanowiskową edukacyjną Ścieżkę Krasową wokół Jaskini Niedźwiedziej. |
| 14. Pozostałe uwagi: | Od samego początku, poznawaniu jaskini towarzyszyły intensywne prace paleontologiczne. Doprowadziły one do zgromadzenia pokaźnego materiału badawczego zawierającego kilkaset tysięcy szczątków. W materiale namuliskowym rozpoznano szczątków należących do 29 gatunków ssaków. Dominowały szczątki niedźwiedzia jaskiniowego. Wśród szczątków kostnych odnaleziono również kości niedźwiedzia brunatnego, lwa jaskiniowego, hieny jaskiniowej, lisa, wilka, kuny, dzika, jelenia, sarny, kozicy, żubra pierwotnego, owadożernych, nietoperzy, gryzoni i nieliczne szczątki ptaków. Szczątki odnalezione w kolejnych warstwach namuliska dokumentowały zachodzące zmiany klimatyczne od klimatu umiarkowanie chłodnego do zimnego. Początkowo panowało środowisko zimnego stepu lub stepo-tundry, z obecnością obszarów zalesionych. Na przełomie plejstocenu i holocenu, wraz ze stopniowym ociepleniem nastąpił wzrost liczebności form leśnych, z równoczesnym spadkiem udziału gatunków zimnolubnych. Wiek kości odnalezionych w Sali Lwa określony metodą C-14 sięgał od 21800 (+/-1100) do 28900 (-2200,+3100) lat, a kości odnalezionych w Korytarzu Człowieka Pierwotnego od >38100 do >40000 lat. Współcześnie w jaskini spotykane są skoczogonki, pajęczaki, owadożerne, nietoperze, gryzonie. W wody jaskini zamieszkuje studniczek tatrzański. |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: |
- Marmury (wapienie krystaliczne)
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Budowa geologiczna rejonu doliny Kleśnicy jest bardzo skomplikowana. Jest to związane z obecnością dużej strefy tektonicznej o kierunku sudeckim (NW-SE) – tzw. nasunięcia Kleina. Wzdłuż całej strefy tektonicznej, którą stanowi nasunięcie gnejsów śnieżnickich na łupkowe utwory serii strońskiej występuje mineralizacja polimetaliczno-uranowa. Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie położona jest w marmurach występujących w postaci soczewy o wydłużeniu równoleżnikowym. Soczewa tkwi w łupkach łyszczykowych i paragnejsach plagioklazowych serii strońskiej.
Jaskinia Niedźwiedzia jest obecnie największą znaną jaskinią Sudetów. Długość znanych ciągów wynosi ponad 3 000 m przy deniwelacji 69 m (-37, +32 m). Jest częścią znacznie większego systemu krasowego obejmującego wychodnie soczewy marmuru położonej na E od koryta potoku Kleśnica, na W i N stokach góry Stromej (1166 m n.p.m.). Jaskinia ma układ piętrowy, złożony z 3 poziomów połączonych kominami. Jest udostępniona do zwiedzania (poziom 2). Jaskinia charakteryzuje się bogactwem form krasowych, bogatą szatą naciekową i obecnością licznych namulisk ze śladami plejstoceńskich zwierząt. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Maria Czuj-Górniak
01.01.0001 00:00:00
|
Opracowano na podstawie Karty dokumentacyjnej autorstwa Tomasza Bartusia
typ: NotSet
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Bieroński J., Socha P., Stefaniak K. |
Jaskinie masywu Śnieżnika Kłodzkiego. |
[W:] Stefaniak K., Szelerewicz M., Urban J.(red), - Materiały 41 Sympozjum Speleologicznego, Sekcja Speleologiczna Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. M. Kopernika, Kraków. s.: 9-16. |
2007 |
|
|
| Data D. |
Ostatnich kilkanaście lat w eksploracji Jaskini Niedźwiedziej. |
(W:) W. Ciężkowski (Red.) Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. 40 lat eksploracji, badań, ochrony i turystyki, Wyd. Maria, Wrocław-Kletno. s.: 133-136. |
2006 |
|
|
| Don J. |
Jaskinia na tle ewolucji geologicznej Masywu Śnieżnika. |
W:] Jahn A., Kozłowski S., Wiszniowska T. (red.), Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. Badania i udostępnianie, Ossolineum, Wrocław. s.: 58-79. |
1989 |
|
|
| Frąckiewicz W., Teisseyre H., 1973 - |
Szczegółowa Mapa Geologiczna Sudetów 1:25 000, ark : Międzygórze. |
|
1973 |
|
|
| Hajduk Z., Ogorzałek A. |
Wyniki badań faunistycznych Jaskini Niedźwiedziej. |
W: Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, 2, Acta Univ. Wrat., Wrocław. s.: 79-84. |
1970 |
|
|
| Jahn A., Kozłowski S., Wiszniowska T. |
Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. Badania i udostępnianie. |
Ossolineum, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź. s.: 1-369. |
1989 |
|
|
| Lamparska, J. |
Tajemnicze podziemia. Przewodnik po lochach, sztolniach i jaskiniach. |
Wydawnictwo Asia Press, Wrocław. s.: 1-195. |
2000 |
|
|
| Parma Ch. |
Najpiękniejsze jaskinie. |
Voyager, Warszawa. |
1992 |
|
|
| Pulina M. (red.) |
Jaskinie Sudetów. |
Polskie Towarzystwo Nauk o Ziemi, Warszawa. s.: 1-202. |
1996 |
|
|
| Staffa M. (red.) |
Słownik geografii turystycznej Sudetów. Tom 16. Masyw Śnieżnika, Góry Bialskie. |
Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa. s.: 1-374. |
1993 |
|
|
| Wiszniowska T. |
Wstępne wyniki badań fauny kopalnej w Jaskini Niedźwiedziej. |
127, Acta Universitatis Wratislaviensis, Wrocław. s.: 45-70. |
1970 |
|
|
| Wiszniowska T. |
Niedźwiedź jaskiniowy z Kletna i innych jaskiń Polski. |
Acta Universitatis Wratislaviensis, 311, Wrocław. s.: 1-75. |
1976 |
|
|
| Ciężkowski W. (red.) |
Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, 40 lat eksploracji, badań, ochrony i turystyki. |
Wyd. Maria, Wrocław–Kletno. |
2006 |
|
|
|