| 1. Nazwa obiektu: |
Okna Zbójnickie w Dolinie Kościeliskiej |
| 2. Typ obiektu: |
elementy rzeźby - formy denudacyjne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
49° 14' 57,151"
Δ:
19° 52' 08,145"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- małopolskie - tatrzański - Kościelisko (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Kościelisko-Kiry |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
jaskinie znajdują się po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich, w grani Organów. |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
1060 Tatry Zachodnie (Zakopane) |
| 1. Długość: | do: 160 m |
| 2. Szerokość: | brak |
| 3. Wysokość: | brak |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 1227 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | na obszarze chronionym |
| 3. Status - uwagi: | Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz obszarów NATURA 2000 – „Tatry” |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na terenie parku |
| 6. Dostępność: | niedostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | lokalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Otwory wylotowe jaskiń widoczne są w skałach z drogi prowadzącej Doliną Kościeliską. Obecnie jaskinie te są niedostępne turystycznie. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Okna Zbójnickie (Zbójeckie Okna) - dwie, położone blisko siebie jaskinie utworzone w wapiennych ścianach grani Organów, po wschodniej stronie Doliny Kościeliskiej |
| 14. Pozostałe uwagi: | Jaskinie znane były od dawna. Według górali, w dawnych czasach ukrywali się w nich zbójnicy; stąd pochodzi ich nazwa. Jaskinie były penetrowane przez poszukiwaczy skarbów. Okna Zbójnickie są miejscem, w którym rozgrywa się akcja jednego z rozdziałów „Popiołów” Żeromskiego, zatytułowanego „Okno skalne”. Jaskinia jest siedliskiem nietoperzy: nocka wąsatego i gacka wielkouchego |
| 1. Regiony strukturalne Polski: | |
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Zbójnickie Okna to małe jaskinie zlokalizowane w masywie Organów należących do płaszczowiny Czerwonych Wierchów, będących częścią serii wierchowej. Są one położone wysoko nad dnem doliny Kościeliskiej. Wapienno-dolomitowe skały serii wierchowej mają bardzo bogato rozwinięty system krasowy. Znajduje się tu ponad 850 jaskiń. Sczególnie bogaty w nie jest właśnie masyw Organów, gdzie znajduje się blisko połowa jaskiń, w tym największa - Wielka Śnieżna (długość 23 723 m, deniwelacja 824 m).
Okno Zbójnickie Niżne to jaskinia rozwinięta w wapieniach malmo-neokomu (górna jura) jednostki Organów, o długości korytarzy 160 m. Główny otwór, położony w dużym leju krasowym. Jaskinia jest wilgotna, ściany silnie zwietrzałe, a w korytarzu głównym brak nacieków. Nacieki grzybkowe, mleko wapienne, drobne stalaktyty i stalagmity występują w bocznych korytarzykach. Jaskinię uważa się za dawny, podziemny przepływ Potoku Kościeliskiego powstały w pliocenie. Nieopodal znajduje się druga, przelotowa jaskinia – schronisko - Okno Zbójnickie Wyżnie o długości 13, 6 m. |
| 1. Opracowanie: |
- Barbara Radwanek-Bąk
- Adam Szeląg
- Bogusław Bąk
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Grodzicki J. |
"Okna Zbójnickie Niżnie", [w:] "Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jaskinie Doliny Chochołowskiej i Dolinek Reglowych" |
PTPNoZ . Warszawa |
1991 |
|
|
| Nyka J. |
Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. |
Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003 |
2003 |
|
|
| Wójcik Z. |
Geneza i wiek klastycznych osadów jaskiń tatrzańskich. |
Prace Muz. Ziemi 9: 3-105, Warszawa. |
1966 |
|
|
| http://geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/jaskinie_polski |
|
|
|
|
|
| Bac-Moszaszwili M., Nowicki T. |
Uwagi o rozwoju jaskiń w strukturze płaszczowinowej Czerwonych Wierchów w Tatrach. |
Przegląd Geolog. v. 54, nr 1 |
2006 |
|
|
|