| 1. Nazwa obiektu: |
Kamieniołom Góra Leśna |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 46' 33,600"
Δ:
20° 28' 01,700"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - kielecki - Chęciny
|
| 4.1 Miejscowość: |
Starochęciny |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Z górnego rynku w Chęcinach ulicą Radkowicką do drogi nr 7. Nią w prawo, w kierunku Jędrzejowa około 2,5 km do wyraźnego skrzyżowania, z którego drogi wprawo do Mostów i Korzecka, a w lewo doStarochęcin i Lipowicy. Należy skręcić w lewo i po około 400 m w prawo, w utwardzoną drogę doprowadzającą do nieczynnego i niestety zrekultywowanego kamieniołomu. |
| 7. Forma własności terenu: |
samorząd |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
850 Chęciny |
| 1. Długość: | od: 180 m |
| 2. Szerokość: | od: 180 m |
| 3. Wysokość: | od: 14 m |
| 4. Powierzchnia: | 10000 m2 |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 230 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | samorząd |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | wymagający specjalistycznego sprzętu |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | regionalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Dobrze i łatwo dostępna nieczęsta poza utworami górnojurajskimi skała. Można ją kruszyć w poszukiwaniu skamieniałości. Widoczne strome nachylenie warstw i powierzchnie spękań. |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- obrzeżenie mezozoiczne Gór Świętokrzyskich
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Na płyciznach współczesnych mórz tropikalnych (np. na Bahamach) tworzą się obecnie na masową skalę drobne, kuliste ziarna zwane ooidami. Zbudowane są z jądra, którym może być np. ziarenko kwarcu, lub drobina szkieletu organicznego oraz licznych otaczających go cienkich powłok (lamin) utworzonych z węglanu wapnia. Tworzą się w strefach silnie wzburzonego morza. Turbulentny ruch wody porywa ooidy, przetacza je po dnie, lub wprawia w zawiesinę. W warunkach mniejszej ruchliwości wód przemieszczone ooidy nieruchomieją - powstają obszary dna pokryte piaskami ooidowymi. Jeśli na skutek np szybkiego pogrążenia płycizna ooidowa nie zostanie zniszczona i piaski ooidowe pokryje młodszy osad, w wypełniającej przestrzenie między ooidami wodzie rozpoczną sie procesy chemiczne rozpuszczania węglanu wapnie w jednych miejscach i jego krystalizacji w innych. W wyniku tych procesów określanych mianem diagenezy przestrzenie między ooidami wypełni spoiwo węglanowe i luźny dotąd osad zamieni się w skałę zwaną oolitem. Taka jest w skrócie historia kimerydzkiej (około 145 mln lat temu) płycizny ooidowej, pozostałością której są oolity występujące m. in. w Górze Leśnej.
Oprócz oolitów obecne są w kamieniołomie ławice wapieni zbudowanych z bardzo drobnokrystalicznego mułu węglanowego (tzw. wapieni mikrytowych) oraz wapieni organodetrytycznych, w których składzie dominuje pokruszony materiał szkieletów kimerydzkich zwierząt morskich, przeważnie małżów. Oprócz warstw o jednolitej strukturze, widoczne są ławice z wyraźnym, poziomym i skośnym, drobnym warstwowaniem (tzw. wapienie pasiaste). Widoczne w skale warstewki, liczące około 1 cm grubości, zbudowane są na przemian z drobnych ooidów i drobnokrystalicznego mikrytu. Kilkunastometrowej miąższości kompleks wapieni pasiastych rozdziela w profilu ławice wapieni oolitowych.
Zachodnia ściana kamieniołomu przecina warstwy wapieni, sfałdowane podczas alpejskich ruchów górotwórczych. Powstała tu wąska synklina - fałd, w którym ugięte warstwy skalne tworzą formę wydłużonego koryta. Oś fałdu biegnie zgodnie z grzbietem wzgórza, zaś ściana przecina synklinę poprzecznie do tej osi. W północnej części kamieniołomu, w północnym skrzydle synkliny, widoczne są ławice wapieni stromo nachylone (60 -70 stopni) ku południowi. Obecne są spękania i lustra tektoniczne pokryte rysami. W południowej części kamieniołomu, w południowym skrzydle synkliny, ławice nachylone są ku północy, pod kątem około 30 stopni. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Zbigniew Złonkiewicz
14.01.2016 10:58:18
|
Wprowadzenie paru fotografii i uzupełnień w tekście poświęconym charakterystyce geologicznej
typ: User
|
Złonkiewicz Zbigniew
14.01.2016 14:03:52
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja i utrzymanie Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski (CRGP) .
typ: Process
|
Romanek Andrzej
15.01.2016 10:46:23
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Romanek Andrzej
15.01.2016 10:47:06
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Kotański Z. |
Z plecakiem i młotkiem w Góry Świętokrzyskie. |
Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa. |
1968 |
|
|
| Kutek J. |
Kimeryd i najwyższy oksford południowo-zachodniego obrzeżenia mezozoicznego Gór Świętokrzyskich. |
Acta Geologica Polonica, vol. 18, no. 3. |
1968 |
|
|
| Świdrowska J. |
Leśna Góra - kamieniołom w wapieniach kimerydu. |
Przewodnik 48 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego, Problem IIIA, punkt 7. |
1976 |
|
|
|