| 1. Nazwa obiektu: |
Kamieniołom Szewce |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 49' 44,700"
Δ:
20° 28' 35,900"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - kielecki - Sitkówka-Nowiny (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Szewce |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Z drogi 762 Kielce - Małogoszcz, około 300 m na północ od jej skrzyżowania z drogą nr 7 trzeba skręcić na zachód, w kierunku szpitala na Czerwonej Górze. Po 800 m po lewej stronie drogi skraj lasu, a wprawo odchodzi utwardzona, ale nie asfaltowana droga, którą dalsze 1800 m. Od miejsca, gdzie droga wyraźnie skręca w prawo, w dól i gdzie można zostawić samochód - pieszo po śladzie zarośniętej drogi do kamieniołomu (150 m). |
| 7. Forma własności terenu: |
skarb państwa |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
850 Chęciny |
| 1. Długość: | od: 80 m |
| 2. Szerokość: | od: 10 m |
| 3. Wysokość: | od: 15 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 290 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | skarb państwa |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: |
- wymaga prac konserwacyjnych
|
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | dostęp utrudniony |
| 7. Ekspozycja: | wymagający przygotowania do ekspozycji |
| 8. Ranga obiektu: | lokalna |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Dostępny fragment profilu wapieni żywetu-franu. Wśród nich obecne ławice amfiporowe, wapienie ze stromatoporoidami masywnymi. Widoczny uskok poziomy i nachylone ławice skalne. |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- masyw paleozoiczny Gór Świętokrzyskich (masyw świętokrzyski)
|
| 2. Wiek geologiczny: | |
| 3.1 Litologia: | |
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | W dzikim, zarośniętym kamieniołomie odsłania się kilkunastometrowy fragment profilu wapieni żywetu-franu (380 - 370 mln. lat temu). Są to średnioławicowe, szare wapienie obfitujące w skamieniałości wymarłej grupy dewońskich gąbek - stromatoporoidów. Były to organizmy kolonijne o szkielecie wapiennym. Kolonie przybierały rozmaite kształty: masywne, deskowate, lub masywne kapustopodobne, albo gałązkowe. Dokładna obserwacja szkieletów kolonii stromatoporoidów masywnych ujawnia ich siateczkowatą strukturę. W kamieniołomie Szewce szczególnie popularne są niewielkie kapustopodobne szkielety kolonii czasem z objawami spękania, złamania, lub pokruszenia - i wtedy we fragmentach. Oprócz wapieni ze stromatoporoidami masywnymi obecne są bardziej miękkie, wzbogacone w substancję ilastą, ławice przepełnione stromatoporoidami gałązkowymi - amfiporami (ławice amfiporowe). Całość profilu reprezentuje kopalne środowiska płytkomorskie - spokojniejsze na obszarach życia delikatnych organizmów gałązkowych, bardziej mobilne tam, gdzie dno morza zasiedlały organizmy o koloniach masywnych.
Zazwyczaj w dolnych częściach poszczególnych ławic, w drobnokrystalicznym mule wapiennym, obecne są fragmenty kolonii stromatoporoidów, porozrywanych przez przydenne prądy. Ku górze ławicy środowisko stawało się spokojniejsze, obok stromatoporoidów pojawiają sią fragmenty gałązek amfiporowych. Górne partie ławic są to często kopalne kolonie amfiporowe, wzrastające w spokojnym środowisku.
Ławice wapieni nachylone są ku południowi pod kątem 20-22 stopni. Widoczne są liczne struktury tektoniczne: spękania, lustra tektoniczne uskoków pionowych, a także uskok poziomy, wzdłuż którego skrzydło dolne przesunięte jest ku północy o 130 cm w stosunku do skrzydła górnego. Miejscami szczelina tego poziomego uskoku została zabliźniona grubokrystalicznym kalcytem. Powstanie takiego uskoku i przemieszczenia wymaga wysokich ciśnień o znacznej składowej poziomej (t. zw. warunków kompresyjnych), a te związane są z górotworczą działalnością tektoniczną. Nie sposób udowodnić w kamieniołomie kiedy struktura ta powstała. Tu wiadomo jedynie, że musiało to nastąpić po utworzeniu i zeskaleniu wapieni, w których występuje. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Zbigniew Złonkiewicz
14.01.2016 10:54:27
|
Wprowadzenie kilku fotografii i uzupełnień w charakterystyce geologicznej
typ: User
|
Złonkiewicz Zbigniew
14.01.2016 14:03:18
|
Aktualizacja karty w ramach projektu Aktualizacja i utrzymanie Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski (CRGP) .
typ: Process
|
Romanek Andrzej
15.01.2016 10:45:33
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Romanek Andrzej
15.01.2016 10:47:32
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Szulczewski M. |
Upper Devonian conodonts, stratigraphy and facial development in the Holy Cross Mts. |
Acta Geologica Polonica, vol. 21, no. 1. |
1971 |
|
|
| Racki G. |
Evolution of the bank to reef complex in the Devonian of the Holy Cross Mountains. |
Acta Palaeontologica Polonica, vol. 37, no. 2-4. |
1992 |
|
|
|