| 1. Nazwa obiektu: |
Zalesie k. Łagowa - niezgodność starokaledońska |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne naturalne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 43' 14,250"
Δ:
21° 04' 47,270"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIE - Powiat kielecki - Raków (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Zalesie k. Łagowa |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Odsłonięcie połozone ok. 1 km na wschód od drogi Łagów - Raków. Dojazd: Z drogi Łagów-Raków należy skręcić w lokalnę drogę w kierunku miejscowości Zalesie. Po przejechaniu ok. 1 km i wjechaniu w zwartą zabudowę miejscowości Zalesie (domy bezpośrednio przy drodze) należy zaparkować pojazd i zejść ścieżką w dół do małego potoczku. Po przejściu przez prowizoryczny mostek na drugi brzeg idziemy ścieżką w lewo (w doł potoku). Po minięciu linii wysokiego napięcia dochodzimy do punktu docelowego. Odsłoniecie po obu stronach ścieżki biegnącej trawersem wzdłuż stromego zbocza dolint |
| 7. Forma własności terenu: |
prywatna |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
853 Łagów |
| 1. Długość: | od: 10 m do: 30 m |
| 2. Szerokość: | od: 2 m |
| 3. Wysokość: | od: 4 m do: 7 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 305 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | prywatna |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | Odsłonięcie znajduje się na działce prywatnej, ze względu na ukształtowanie terenu nienadającej się do użytkowania rolniczego. Pomimo położenia na prywatnej działce, teren dostępny i z reacji uwarunkowan lokalnych - położenie przy użytkowanej ścieżce w dolinie potoku, nie ma ograniczeń w dostępie do odsłonięcia. |
| 4. Stan zachowania obiektu: |
- wymaga prac zabezpieczających
|
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | trudno dostępny |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | międzynarodowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | Odsłonięcie ulokowane po ubu stronach ścieżki biegnącej doliną potoku. Poniżej w niewielkim wkopie widoczny (po niewielkim odczyszczeniu) kontakt z niezgodnością strukturalną pomioędzy osadami dolnego kambru i tremadoku, powyżej ściezki zaś naturalne trwałe odsłoniecie piaskowców i mułowców z chalcedonitami. |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | Obiekt bardzo atrakcyjny z uwagi na łatwą dostępność, niezłą ekspozycję i przede wszystkim wielką wartość naukową. |
| 14. Pozostałe uwagi: | Sam kontakt odsłonięty jest w sztucznym wkopie w obrębie odsłonięcia i wymaga prac czyszczących. |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- Góry Świętokrzyskie (antyklinorium świętokrzyskie)
|
| 2. Wiek geologiczny: |
- kambr dolny
- tremadok dolny
|
| 3.1 Litologia: |
- Łupki (osadowe)
- Piaskowce
- Pyłowce (mułowce)
- Czerty, rogowce, krzemienie
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Geostanowisko składa się z dwóch niezależnych odsłonięć Pierwszego zlokalizowanego poniżej ścieżki, gdzie w niewielkim sztucznym wkopie możemy obserwować kontakt osadów kambryjskich i ordowickich oraz starszą część profilu tremadoku i ścianki skalnej powyżej ścieżki z odsłoniętymi pakietami kompleksu piaskowcowo-chalcedonitowego tremadoku.
Osady kambru dolnego (oddział II) od dolnotremadockich oddziela niezgodność tektoniczna manifestująca się różnym kątem zapadania skał obu Osady kambryjskie reprezentowane są przez silnie zwietrzałe, miękkie łupki ilaste barwy szarej, beżowej i szaro-seledynowej - należące do formacji łupków z Kamieńca, na których spoczywa kompleks osadów ordowickich. Aby móc zaobserwować różnicę upadów obu kompleksów zwykle należy nieco oczyścić odsłonięcie. Niezgodność kątowa powstała w efekcie ruchów tektonicznych reprezentujących najstarsze stadia orogenezy kaledońskiej i prawdopodobnie miały miejsce jeszcze w kambrze. Powyżej niezgodności rozwinięty jest ok. 2 m miąższości pakiet złożony z naprzemianległych szarozielonych mułowców i piaskowców glaukonitowych przewarstwiany wkładkami chalcedonitów. W osadach tych można odnaleźć skamieliny brachiopodów. Na powierzchniach ławic występują liczne skamieniałości śladowe. Wyższa część kompleksu, która tworzy niewielką ścianę powyżej ścieżki złożona jest z grubszych pakietów twardych skał krzemionkowych (chalcedonitów) barwy szarozielonej występujących naprzemianlegle z piaskowcami oraz nielicznymi wkładkami mułowców |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
| Autor aktualizacji |
Zakres zmian |
Romanek Andrzej
01.05.2015 18:38:46
|
Koordynacja i weryfikacja merytoryczna karty
typ: Process
|
Romanek Andrzej
27.05.2015 09:15:40
|
Publikacja i udostępnienie karty
typ: Process
|
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Bednarczyk W. |
Zalesie |
Sixth European Conodont Symposium (ECOS VI), Excursion Guide, 18-21 |
1996 |
|
|
| Czarnocki J. |
Profil dolnego i górnego ordowiku w Zalesiu pod Łagowem w porównaniu z ordowikiem innych miejscowości środkowej części Gór Świętokrzyskich |
Spraw. Państ. Inst. Geol., 4(3/4), 555-568 |
1928 |
|
|
| Czarnocki J. |
Profil ordowiku w Zalesiu |
Zabytki Przyrody Nieożywionej, I, 47-50 |
1928 |
|
|
| Dzik . |
Zalesie Nowe- Excursion I, Day 1, stop 2 |
International Symposium on the Ordovician System., 8th conf, Prague, Czech Republic, Pre-Conf. Fieldtrip, Poland-Germany, 11-13 |
1999 |
|
|
| Masiak M., Trela W. |
Stop 7. Zalesie near Łagów- |
Ordovician and Silurian succession., CIMP Joint Meeting Spores/Pollen and Acritarch Subcomissions, Guide Excurssion, Warsaw 2010, Holy Cross Mts. excurssion, 41 |
1910 |
|
|
| Tomczyk H., Tomczykowa E |
Wycieczka IB Kielce, Zalesie pod Łagowem, Bardo Stawy, Bardo Prągowiec, Międzygórz, Kielce |
Przewodnik 35 Zjazdu PTG, 100-116 |
1962 |
|
|
| Trela W., Malec J. |
Stanowisko 4. Zalesie k. Łagowa- dolny paleozoik w regionie kieleckim. |
Przewodnik 77 Zjazdu PTG, Wycieczka W1, 166-168 |
2006 |
|
|
| Walczowski A |
Arkusz Łagów |
Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski 1: 50 000, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa |
1966 |
|
|
| Żylińska A. |
Ordowik okolic Zalesia [Ordovician in the vicinity of Zalesie].,Góry Świętokrzyskie |
Góry Świętokrzyskie - 25 najważniejszych odsłonięć geologicznuch S. Skompski (ed.),Wydział Geologii UW,50-52 |
|
|
|
|