| 1. Nazwa obiektu: |
Kopalnia wapna nawozowego z wapieni litotamniowych w Drugni |
| 2. Typ obiektu: |
odsłonięcie geologiczne sztuczne |
| 3. Współrzędne GPS: |
Φ:
50° 40' 13,460"
Δ:
20° 50' 02,320"
|
| 4. Przynależność administracyjna: |
- świętokrzyskie - kielecki - Pierzchnica (gm. wiejska)
|
| 4.1 Miejscowość: |
Drugnia Rządowa |
| 5. Kraina geograficzna: |
|
| 6. Opis lokalizacji obiektu: |
Z Pierzchnicy zgodnie z drogowskazem „Drugnia” na wschód. Po 5 km - Drugnia Rządowa. W niej, bliżej jej wschodniego krańca, po lewej stronie drogi, wśród gęstych zabudowań tablica informująca o kopalni i droga do kopalni wapna nawozowego. |
| 7. Forma własności terenu: |
prywatna |
| 8. Nr i nazwa arkusza mapy: |
852 Daleszyce |
| 1. Długość: | do: 210 m |
| 2. Szerokość: | do: 150 m |
| 3. Wysokość: | do: 15 m |
| 4. Powierzchnia: | brak |
| 5. Objętość: | brak |
| 6. Wysokość n.p.m.: | 290 m |
| 7. Inne mierzalne cechy: | brak |
| 1. Forma własności obiektu: | prywatna |
| 2. Status: | poza obszarem chronionym |
| 3. Status - uwagi: | brak |
| 4. Stan zachowania obiektu: | |
| 5. Położenie | na uboczu |
| 6. Dostępność: | dostęp utrudniony |
| 7. Ekspozycja: | dobrze wyeksponowany |
| 8. Ranga obiektu: | krajowa |
| 9. Uwagi o położeniu i dostępności: | brak |
| 10. Ocena atrakcyjności turystycznej: |
|
| 11. Ocena atrakcyjności dydaktycznej: |
|
| 12. Ocena atrakcyjności naukowej: |
|
| 13. Ogólna ocena atrakcyjności obiektu: | brak |
| 14. Pozostałe uwagi: | brak |
| 1. Regiony strukturalne Polski: |
- zapadlisko przedkarpackie
|
| 2. Wiek geologiczny: |
- miocen górny
- pliocen
- czwartorzęd
|
| 3.1 Litologia: |
- Wapienie organodetrytyczne
- Iły pyłowate (iły i mułki)
|
| 3.2 Forma rzeźby terenu: | |
| 3.3 Geneza: | |
| 4. Opis geostanowiska: | Podczas gdy w górnej części kompleksu skał mioceńskich znajduje się wiele wyrobisk, które pozwalają prześledzić ich rozwój w czasie i zmienność w przestrzeni, część dolna jest mniej użyteczna i co za tym idzie odsłonięć jest mało i często są one słabo czytelne. Jednym z najokazalszych z nich, położonym na peryferiach wychodni skał miocenu jest wyrobisko wapieni w Drugni Rządowej.
Odsłaniają się tu cienkoławicowe wapienie zbudowane z pokruszonych naskorupień plech litotamniów spojonych pyłem wapiennym. Ławice tego rodzaju rozdzielają cienkie, kilkucentymetrowe wkładki wapieni litotamniowych porowatych, w których znaczna część przestrzeni między ziarnami litotamniowymi jest pusta. Ziarnom litotamniowym towarzyszą szkielety mszywiołów i otwornic. Badania tych ostatnich pozwoliły na określenie wieku zawierających je skał na niższą część późnego miocenu (torton - około 10 milionów lat).
Ławice wapieni litotamniowych sąw Drugni nachylone w kierunku zachodnim pod kątem do kilkunastu stopni. Dowodzi to pomioceńskiej aktywności tektonicznej na obszarze południowej części Gór Świętokrzyskich.
Mioceńskie wapienie litotamniowe zostały zaatakowane przez procesy krasowego rozpuszczania skał. Szczególnie intensywnie działały one w północnej części obecnego wyrobiska. Caliznę wapieni przecinają tam liczne leje i kanały krasowe. Na znacznej części ściany pierwszego poziomu eksploatacyjnego nasilenie i rozległość form krasowych podważyło sens eksploatacji. Wszystkie formy krasowe są wypełnione. Materiałem wypełniającym są iły i pyły o bogatej gamie kolorów od zółtobrązowych przez brązowe, czarne do zielonych i czerwonych. Większość skał wypełniających wykazuje obecność warstwowania dokumentującego znaczący udział płynącej wody w procesie osadzania drobin ilastych i pylastych. Warstwowanie bywa poziome, ale często jest nachylone, a miejscami nawet zbliżone do pionowego. Obecne są partie wapieni, które w wyniku gęstego krasowienia szczelin zamieniły się w brekcję krasową z okruchami wapieni otoczonymi i rozdzielonymi przez materiał krasowy. Materiał ten ma charakter rezydualny, to znaczy jest to nierozpuszczalna pozostałość po całkowicie skrasowiałym (rozpuszczonym) wapieniu zazwyczaj przetransportowana przez przepływającą w skale wodę i złożona w miejscu, gdzie utraciła ona siłę transportową. Formy krasowe w Drugni ze względu na swoją rozmaitość i sposób wypełnienia należą do szczególnie instruktywnych dla zapoznania się ze skutkami działalności krasu. |
| 1. Opracowanie: |
|
| 2. Aktualizacje: |
brak aktualizacji
|
| Autor |
Tytuł |
Publikacja |
Rok wydania |
Uwagi |
ISBN |
| Filonowicz Piotr |
Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1:50000, arkusz Daleszyce (852) |
Instytut Geologiczny |
1976 |
|
|
| Filonowicz Piotr |
Objaśnienia do Szczegółowej mapy geologicznej` Polski w skali 1:50000, arkusz Daleszyce (852) |
Instytut Geologiczny |
1976 |
|
|
| Kowalewski Kazimierz |
Stratygrafia miocenu Polski ze szczegółnym uwzględnieniem południowego obrzeżenia Góe Swietokrzyskich |
Kwartalnik Geologiczny, tom 2, nr 1. |
1958 |
|
|
| Pawłowski Stanisław |
Zarys budowy geologicznej okolic Chmielnika - Tarnobrzega. W: Przewodnik 38 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego w Tarnobrzegu. |
Wydawnictwa Geologiczne |
1965 |
|
|
| Pawłowska Katarzyna |
Syntetyczny opis litostratygraficzny osadów miocenu na obszarze między Chmielnikiem i Tarnobrzegiem. W: Przewodnik 38 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geologicznego w Tarnobrzegu. |
Wydawnictwa Geologiczne |
1965 |
|
|
| Radwański A. |
Transgresja dolnego tortonu na południowych stokach Gór Świętokrzyskich (strefa zatok i ich przedpola) |
Acta Geologica Polonica, t., 19. |
1969 |
|
|
|